Natuurlijke alternatieven voor Forlax, Movicolon & Macrogol

Natuurlijke alternatieven voor Forlax, Movicolon & Macrogol

Verstopping

“Waarom ben jij toch altijd zo laat?” 
“Tsja, eh… ik moest nog eh… even iets wegbrengen…”

Verstopping is niet leuk. Wie er ooit wel eens mee te maken heeft gehad, weet hoe vervelend het kan zijn: je wilt wel, maar er komt niets. Heb je dat een keer, dan is dat nog wel te overzien. Maar heb je het vaker en ga je daarmee naar de huisarts, dan is de kans groot dat die ‘zakjes’ voorschrijft: Forlax, Movicolon of Macrogol. Maar is dat echt de beste oplossing?

 

Verstopping

Waar hebben we het eigenlijk over? Verstopping betekent dat de ontlasting te lang in je lichaam blijft. Er wordt dan teveel vocht aan onttrokken en de ontlasting wordt hard en droog. Kun je bij een gezond ontlastingpatroon dagelijks naar het toilet*, bij verstopping zitten daar vaak dagen tussen. En de ontlasting die uiteindelijk komt, is hard en vaak pijnlijk. Sommige mensen kunnen wel iedere dag naar de wc, maar het blijft een droge boel en het kost veel moeite om de ontlasting het lichaam uit te werken; ook dan is er sprake van verstopping. Kortom:

Bristol Stool Chart Verstopping

Ziet je ontlasting eruit als konijnenkeutels of als een droge, harde worst met diepe groeven (type 1 en 2 op de Bristol Stool Chart)? Dan hebben we het over verstopping, ook wel obstipatie of constipatie genoemd (of, als je in Utrecht woont: ‘harde kaak, jóchie‘).

 

* Iedereen heeft overigens zijn eigen poepritme: meestal is dat 1x per dag. Soms 2x per dag, soms 1x per 2 dagen, maar altijd in een ritme dat bij jou past en waar je geen last van hebt. Hebben we het over 5x per dag of 1x per 5 dagen, dan is dat een teken dat er iets niet goed gaat!

 

Forlax & andere laxeermiddelen

Had je vroeger last van verstopping, dan kreeg je van de plaatselijke kruidendokter een middeltje met Sennapeulen of een vergelijkbaar kruid. In de moderne tijd hebben we daar stoffen voor als bisacodyl (onder andere in het middel Dulcolax), gewoon te krijgen bij de drogist. Dit soort laxeermiddelen prikkelen onze darmen stevig, waardoor er een reactie ontstaat en de ontlasting het lichaam uitgewerkt wordt.

Als je verstopt zit en er zit een harde ‘prop’ die er een keer uit moet, kan zo’n laxeermiddel voor een keer misschien een prettige oplossing zijn. Maar het probleem is dat veel mensen ze niet ‘voor een keer’ gebruiken: omdat de oorzaak van de verstopping niet is opgelost, heb je een paar dagen later hetzelfde probleem. En tsja, dat flesje laxeermiddel staat nu toch al in je badkamerkastje…  Wanneer je de darm telkens op deze heftige manier prikkelt, kan die op den duur ‘lui’ worden. Je kunt dan niet meer zonder de extra prikkel, en krijgt dus juist verstopping. Dit soort laxeermiddelen zijn dan ook lichamelijk verslavend en zeker niet onschuldig! Dat geldt zowel voor producten die je bij de drogist koopt als voor de zo ‘natuurlijk’ lijkende Sennapeulen (die overigens nog steeds veel gebruikt worden, vaak als onderdeel van ‘natuurlijke stoelgang’ of ‘natuurlijk slank’ producten).

Deze vorm van laxering wordt tegenwoordig nauwelijks nog voorgeschreven. Heb je last van verstopping, dan zal de huisarts eerder kiezen voor Macrogol, ook wel bekend onder de merknaam Forlax. Dit valt onder de bulklaxantia, en het werkt als volgt:

  • De darmwanden rusten tussen de maaltijden door tegen elkaar.
  • Wanneer er volume (voedsel) doorheen komt, worden ze van elkaar afgeduwd om het voedsel door te laten
  • Deze beweging stimuleert de spieren rondom de darmwand om te gaan knijpen
  • Zo ontstaat peristaltiek en wordt de voedselbrij door de darmen heen bewogen
  • Tot je uiteindelijk op tijd en zonder moeite naar de wc kunt

Macrogol trekt veel water aan, en zorgt daarom voor veel volume. Dit is een nabootsing van de natuurlijke manier om de peristaltiek op te wekken; bovendien wordt de ontlasting door het extra vocht ook zachter. Op zich prima. Maar Macrogol is geen natuurlijke stof; het is een Polyethyleenglycol, ook wel afgekort tot PEG. Deze stof wordt in het algemeen beschouwd als veilig en inert (dat wil zeggen dat het geen reactie aangaat met andere stoffen of met ons lichaam). Toch zijn er veel aanhangers van een natuurlijke leefstijl, die PEG’s in hun huidverzorgingsproducten vermijden. Nu zal het vast zo zijn dat de PEG in een inwendig product een andere kwaliteitswaarde heeft dan de PEG die in huidverzorging gebruikt wordt – maar ik weet het zo net nog niet.

Ook het effect van macrogol / PEG op de darmflora is onduidelijk. Er is weinig onderzoek naar gedaan en het onderzoek dat ik kon vinden, spreekt elkaar tegen: de één zegt dat er geen verandering is na inname, de ander spreekt van een ernstige verandering [2], die zich overigens wel weer herstelt.

Over het effect van macrogol op het darmslijmvlies of de cellen van de darmwand, kon ik niets vinden. Behalve dat een bepaalde vorm van PEG soms gebruikt wordt in testen om een hyperpermeabele darm (‘leaky gut‘) op te sporen, maar dat gaat voor zover ik weet om een andere vorm dan je die je als laxeermiddel inneemt.

Tot slot is de ervaring van mensen die macrogol gebruiken, wisselend. Mensen krijgen soms last van ‘lekkage’ of moeten acuut rennen naar de wc. Vaak is het ze ook niet duidelijk hoeveel ze nu eigenlijk moeten gebruiken voor een optimale werking – of hebben ze wel 5 of 6 zakjes per dag ‘nodig’ (en dat levenslang).

In feite moeten we dus zeggen: er is niet direct reden om aan te nemen dat macrogol een negatieve uitwerking heeft op de darmwand en darmflora, maar we weten het niet 100% zeker. Los daarvan bevatten zowel Movicolon als Forlax nog zoetstoffen als acesulfaam K en sacharine, waarvan je je ook af kunt vragen of je ze in je lijf wilt stoppen.

 

Natuurlijke alternatieven voor Macrogol, Forlax & Movicolon

Bovendien zijn er genoeg alternatieven die voor de meeste mensen prima werken, en die al bovenstaande nadelen niet hebben. Dus, waarom zou je die niet gebruiken? Ik zet ze even voor je op een rijtje. Eerst de bulklaxantia:

  • Chiazaad
    Dit zijn zaadjes die ook een groot vochtaantrekkend vermogen hebben. Doordat ze veel vocht absorberen zwellen ze op, waardoor ze ook het volume in de darmen vergroten. Ook produceren ze een natuurlijk slijmlaagje, dat de ontlasting zachter maakt en zorgt dat je soepeler naar de wc kunt. Je gebruikt 1-2 eetlepels chiazaad per dag, dat je bij voorkeur mengt met vocht. Je kunt er bijvoorbeeld een pudding van maken of ze door je bakje yoghurt gooien, maar ook meebakken in een bananenbrood of pannenkoek. Je kunt de chiazaadjes zelfs malen en als poeder gebruiken.
  • Lijnzaad
    Een oud vertrouwd huismiddeltje bij verstopping: gemalen lijnzaad. Ook deze zaadjes trekken veel vocht aan en werken dus op dezelfde manier als chiazaad. Lijnzaadjes zijn erg hard en moeten dan ook gebroken of gemalen worden voordat je ze gebruikt. Ook hiervan neem je 1-2 eetlepels per dag, dat je kunt verwerken in een drankje of yoghurtje. Lijnzaad smaakt door de olie die het bevat, wel sterker dan chiazaad.
  • Psylliumvezels
    Deze werken alweer op dezelfde manier. De zaadjes van deze Weegbree-soort (Plantago afra) zijn zo klein dat ze ook wel vlozaad genoemd worden. Ook psyllium trekt veel vocht aan en vergroot het volume in je darmen. Je kunt het kopen als losse zaadjes of gemalen als ‘vezels’. Van Psyllium gebruik je ongeveer 1 eetlepel (3-5 gram) per dag.
  • Basilicumzaadjes
    Minder bekend is dat ook de zaadjes van de Basilicum dezelfde eigenschappen hebben. Ze worden zelfs gebruikt in een fris drankje om een interessante structuur te geven (ik ben vergeten hoe het heet, maar ik kocht het ergens op een station). Ik zou dit niet dagelijks gebruiken, maar als afwisseling is het best een keer leuk.
  • Prebiotische vezels
    Een ander werkingsmechanisme vind je bij de prebiotische vezels. Hun belangrijkste voordeel is dat ze je eigen darmflora voeden. De bacteriën in je darmen maken vervolgens gezonde zuren aan, die de darmspieren op een natuurlijke manier prikkelen om te gaan werken. Dit is een zachtere manier van laxeren en meer bedoeld voor ‘onderhoud’; deze vezels hebben als extra voordeel dat je darmflora er erg gelukkig van wordt! Veel prebiotische producten zijn op basis van inuline, maar daar ben ik zelf niet zo’n voorstander van omdat het vaak winderigheid veroorzaakt. Producten als Darmvitaal (op basis van FOS) en Symbio Intest (op basis van agavevezels) zijn zachter en prettiger in gebruik.

Dit zijn eigenlijk de meest natuurlijke manieren om te laxeren, omdat het de normale gang van darmzaken nabootst. Zoals altijd is afwisseling belangrijk: gebruik niet jarenlang iedere dag één van deze producten, maar wissel ze regelmatig af.

LET OP: het is extreem belangrijk om bij dit soort ‘bulklaxantia’ voldoende te drinken. Geen koffie 😉 maar wel veel water. Neem in ieder geval 1 groot glas water per eetlepel laxans extra. Doe je dat niet, dan onttrekken ze juist vocht aan je ontlasting en is de kans op verdere uitdroging aanwezig…

 

Andere ‘natuurlijke’ laxeermiddelen

Er zijn ook andere kruiden en supplementen die gebruikt worden om de darmen op gang te helpen, zoals magnesium. Ook prikkelende kruiden, zoals Sennapeulen (Cascara sagrada), Vuilboom of Sporkehout (Rhamnus frangula), Russische Rabarber (Rheum palmatum) of Aloe vera worden nog regelmatig gebruikt in producten voor een ‘natuurlijke stoelgang’, ‘een betere spijsvertering’ of ‘natuurlijk afvallen’.

Het zijn echter sterke laxeermiddelen die werken op dezelfde manier als bovenaan beschreven: ze prikkelen de darmwand op een onnatuurlijke manier – eigenlijk wek je een soort diarree op – waardoor je plots naar de wc moet. Deze middelen zijn NIET geschikt voor natuurlijk gebruik, want ze werken zoals gezegd verslavend en de darmen kunnen er zelfs beschadigd van raken – en ze doen bovendien niets aan de oorzaak van de verstoppingsklachten. Wist je trouwens dat koffie ook een dergelijk laxeermiddel is?

 

Pak de oorzaak aan

Een mond vol zaad vezelrijke zaadjes kan dus een mooie oplossing zijn bij verstopping. Toch is het geen ‘genezing’, zolang je de oorzaak van het probleem niet aanpakt. Veel voorkomende oorzaken voor verstopping zijn:

  • Tekort aan vocht, vezels, vetten of vitamines
  • Te weinig beweging
  • Stress of angst
  • Hormonale dysbalansen, bijvoorbeeld een schildklierprobleem

Over al deze oorzaken hebben we het een andere keer. Wil je graag nu al weten wat je kunt doen bij verstopping of andere darmklachten? Volg dan de Masterclass Eerste Hulp Bij Darmklachten!

 

De Vraag van Vandaag:
Heb jij wel eens een zakje, poedertje of iets anders gebruikt om makkelijker naar de wc te kunnen?
Vertel het ons in de reacties!

 

[1] M Morotomi et al. Effect of polyethylene glycol-electrolyte lavage solution on intestinal microflora. Appl Environ Microbiol. 1989 Apr; 55(4): 1026–1028.

[2] Korshunov VM et al. Effect of the lavage of the digestive tract on microflora in patients with polyps in the large intestine. Zh Mikrobiol Epidemiol Immunobiol. 2001 May-Jun;(3):76-80.

Reageren? Gezellig!

Reacties (17)

  • Zinvolle voeding

    Ik mis hier de geweldige kwaliteit van kuzu.

  • Nancy

    Ik heb een jaar lang forlax gebruikt 2 zakjes in de ochtend en 1 in de avond nu over gegaan op de natuurlijke wijze 2x daags 1 eetlepel lijnzaad maar dat heeft wel gelijk weer problemen veroorzaakt helaas. Ik ben met het FODMAP dieet bezig dat geef kwa buik iets verlichting maar mijn ontlasting is niet best lijk wel een konijn/geit af en toe.

    • De Groene Vrouw

      Heb je al geprobeerd andere producten te gebruiken dan alleen lijnzaad? Ik hoor meerdere mensen die het op lijnzaad niet redden maar op (voldoende) chiazaad bijvoorbeeld wel. Daarbij moet je natuurlijk ook de oorzaak van de problemen aanpakken, daar helpen we je graag bij. De cursus https://www.groenevrouw.nl/product/darmflora-darmgezondheid/ of een onderzoek kan je een heel eind op weg helpen naar rustige, goed werkende darmen :-)
      https://groenevrouw.nl/bodyscan/

  • Angel

    Ik heb veel darmklachten.
    De laatste 2 jaar heb ik het wel onder controle en weet vaak waar de verstopping aan ligt. Macrogol gebruik ik alleen nog als hennep of lijnzaad niet werkt om ne terug in het “ritme” te krijgen.
    Nu ik zwanger ben heb ik echter veel last van een opgezette buik en obstipatie. Hennepzaad geeft alleen een meer opgeblazen gevoel en bij macrogol krijg ik het idee dat ik ontlasting “lek” maar echt naar de toilet gaan lukt niet.
    Ik kan de specialist bellen maar ik wil niet meteen medicatie o.i.d.

  • Gerrit

    Hallo Groene Vrouw, ik ben fan van je. Ik lees elke week je blog. Ik vind ze erg leerzaam met leuke humor. Over die psylliumvezels heb ik toch een vraag. Je adviseert 3-5 gram per dag, terwijl ik op andere (maar veel saaiere) sites lees dat je wel tot 30 gram per dag kunt gebruiken. Kun je dat misschien uitleggen?
    Vriendelijke groet, Gerrit

    • De Groene Vrouw

      Ja, de hoeveelheid die je neemt is afhankelijk van wat er speelt en van hoeveel vezels je verder nog in je dieet hebt. Ik ga uit van een dieet met voldoende (dat wil zeggen 30-40 gram vezels) op een dag. Dan zijn de vezels die hier genoemd worden een aanvulling en zou 3-5 gram ruim voldoende moeten zijn. Als je te weinig vezels eet, moet je dat eerst oplossen en niet 30 gram psyllium gaan eten ter vervanging van wat eigenlijk in je voeding zou moeten zitten 😉

  • Melané

    Oh yeah. Hier kennen we aaaaal die middelen. Die zakjes, 4 per dag, kosten me op vakantie altijd veel kofferruimte. Maar die chia, vlo en andere zaadjes doen het niks beter. Toch eens een keer een afspraak met je maken, Groene Vrouw! Maar die zakjes werken goed, ondanks de kofferruimte verlies😂

  • Riek

    Ik ga elke dag 1 a 2x naar de toilet het is een normaal ritme. S’morgens begin ik met een groot glas lauw water 2 thl “sol” dit drink ik op samen met mijn medicijnen voor de schildklier. Dan helaas tegen jou spelregels in koffie met een scheutje melk
    Havermout pap met havermelk en wat chiazaad soms gedroogde dadels en een thl lijnzaad of hennepzaad olie. Daarna de toilet gang en vaak s’avonds nog maals een enkele X zit er een verstopping maar dit komt meestal omdat ik s’morgens ergens haast voor moet maken.
    Groetjes

  • Miriam

    Fijne info! Is deze tekst alleen op volwassenen gericht, of ook op kinderen? Mijn dochter is bijna 3 en gebruikt forlax. Ik wil graag wel eens proberen of het met natuurlijke middelen beter kan gaan met haar stoelgang, maar natuurlijk met de kleinste kans op weer (extra) last voor haar…

    • De Groene Vrouw

      Nee hoor, dit geldt ook voor kinderen!

  • Janneke

    Ik dacht geen verstopping te hebben omdat ik elke dag ontlasting had, die ook niet hard was. Bleek dat het ‘m in de doorstroming zat, dat ik overvolle darmen had. Huisarts schreef van die chemische vezels voor. Zag dat er kunstmatige zoetstof in zat dus maar niet genomen. Colon Clean gehaald, dat ook nog eens blijkt te helpen voor een betere bloedsuikerspiegel en geen last meer van stinkvoeten.
    Vezels bleken alleen maar deels te helpen. Had nog steeds last van buik. Na een aantal osteopathiebehandelingen stroomt de boel gewoon veel beter.

  • Sanderijn

    Interessant! Op zoek naar alternatief voor kindje van een jaar. Kunnen chiazaad, psyllium en lijnzaad van de bio winkel dan al?

    • De Groene Vrouw

      Het kan, maar bij een kindje van een jaar zou ik eerder de gewone voeding aanpassen en (vooral) gaan zoeken naar de oorzaak. Een kind van 1 dat verstopping heeft, daar is iets niet in de haak 😉

  • Vlasje

    Ik zweer bij lijnzaad en andere zaadjes die ik door mijn havermout doe, samen met een lepel lijnolie vanwege de gunstige vetten. Ook minimaal 1 glas kefir per dag, voor de goede bacteriën. Verder vezelrijk eten. Dit voorkomt obstipatie en ook diarree komt minder vaak voor, ik ben een Colitis ulcerosa klant en hoef haast nooit naar de arts, bij ontsporing gebruik ik Tormentavena van Vogel en meestentijds werkt het prima zo.

  • Hanny

    ik krijg verstopping van, daar ben ik door schade en schande achtergekomen, fabrieksbrood en alle geraffineerde dingen zoals pizza, ook dingen die gebakken zijn. ook stopt ei(tenzij zacht gekookt) Door vrijwel alleen groenten en bataten aardappelen pompoen etc te eten en slechts af en toe iets meer eiwitrijks zoals noten en bonen(ook maar weinig per keer) gaat het hartstikke goed
    In het verleden heb ik mezelf’gered’ met een darmspoelingsset, gewoon thuis gedaan.omdat echt niks meer hielp. Nu heb ik het nog steeds , maar gebruik dat nooit meer. Ernstige verstopping is zacht gezegd geen pretje…….Ik eet dus vegetarisch en ga steeds meer richting veganisme, maar dan de whole-food versie daarvan.
    Nog een belangrijke factor; eet na het diner(om 5 of 6 uur) echt niks meer, dan krijgen je darmen rust om het allemaal te verwerken hanny meeuwsen

  • Astrid

    Heb jaren geleden movicolon en macrogol gebruikt. Meestal deed het helemaal niets en een enkele keer moest ik naar de wc rennen. Ik let nu heel erg goed op mijn voeding en slik dagelijks magnesium. Nu gaat het wat beter. Ik heb hashimoto en pds (ik weet dat dat maar een loze diagnose is). Van lijnzaad raken mijn darmen helemaal van slag. Ik moet helaas bekennen dat als ik niet kan gaan ik ‘s ochtends een kop koffie met een sigaret neem ik de prettigste stoelgang heb.

  • Dagmar

    Fijn deze informatie! Mooi dat er natuurlijke alternatieven zijn. Ben ook benieuwd naar jouw opvatting over het inzetten van lactulosestroop.