Blog

Darmflora-onderzoek: hoe werkt dat eigenlijk?

14 Oct. 2013

Je hebt last van je darmen, je vraagt je af of alles wel goed zit daar vanbinnen en je overweegt om daar eens onderzoek naar te laten doen. Maar wat kun je dan eigenlijk verwachten? En moet je gelijk een potje poep meenemen?

Eh, nee. Het leven van een darmfloratherapeut is enerverend, maar ik roer zelf niet in je ontlasting. Dus je hoeft geen jampotje vol mee te nemen. Echt niet. De ontlasting wordt namelijk geanalyseerd in het laboratorium. Een heel gewoon regulier wetenschappelijk verantwoord ISO-gecertificeerd lab. Geen rare testen waar niemand ooit van gehoord heeft; gewone normale reguliere onderzoeken - vaak alleen wat uitgebreider dan wat je bij de huisarts kunt laten doen. De resultaten krijg ik gewoon per mail. En daar kunnen we dan van alles aan zien. Kijk je mee?

Darmflora

De darmflora is de bekendste factor in het geheel, maar zeker niet de enige. We beschikken over zo'n 700 soorten, ondersoorten en variëteiten aan microflora in de darm. Daar zitten leukerds tussen en minder gezellige jongens. Heb je darmproblemen, dan wordt laatste groep regulier vaak wel onderzocht: Salmonella, E. coli, Clostridium... fijn om te weten dat je die niet hebt natuurlijk, maar het probleem zit vaak bij de stammen die juist wel in je darmen thuishoren.

Er zijn vijf belangrijke families die in je darmen thuishoren. Ze houden elkaar in evenwicht, prikkelen je immuunsysteem, verdedigen je tegen indringers en houden je darmslijmvlies gezond. Je kunt er te weinig, precies genoeg, of te veel van hebben. Hieronder zie je ze (schrik niet van die E. coli en Enterococcus: het gaat hier om vriendelijke, noodzakelijke soorten die de enge versies juist op afstand houden).

Analyse_1 Links zie je mijn waarden, rechts de (gezonde) referentiewaarden.

E. coli en Enterococcus vreten zuurstof weg uit de darmen. Dat is handig voor Lactobacillus, Bifidobacterium en Bacteroides, die minder goed tegen zuurstof kunnen. Zij maken op hun beurt weer zuren aan, die een goed milieu bieden voor de eerste twee.

Zoals je ziet heb ik zelf redelijke hoeveelheden E. coli en Lactobacillus (dat klopt ook, want wij eten en drinken aardig wat gefermenteerde voedingsmiddelen), maar weinig tot veel te weinig van de rest. Op deze manier kan de darmflora zichzelf niet goed in evenwicht houden, wat schadelijke bacteriën en schimmels meer kans biedt.

Naast de good guys zijn er natuurlijk ook nog de schurken. Bacteriën, gisten en schimmels die je liever niet (al te veel) in je darmen hebt zitten. Ook die worden uitgetest:

Analyse_2 Links weer mijn waarden, rechts de referentie.

Goed gezien: ik heb dus een flinke Candida in mijn darmen. Dat kan voor klachten zorgen als vermoeidheid (check), opgeblazen gevoel (check), winderigheid na het eten van koolhydraten (check) en grotere gevoeligheid voor vaginale- en huidschimmels (check). Hiep hiep. Bovendien zal de Candida er alles aan doen om het darmmilieu zo fijn mogelijk te maken voor zichzelf, en zo onprettig mogelijk voor de goede darmflora.

Darmmilieu

Weten hoeveel bacteriën er zijn, is interessant. Maar weten waarom er teveel of te weinig zijn, is minstens even belangrijk. Daarom kijken we ook naar het darmmilieu. Daarin zien we bijvoorbeeld Virulente factoren, ontstekingen en immuniteitswaarden.

Virulente factoren zijn enzymen die worden aangemaakt als de darmflora zijn werk niet goed kan doen. Het zijn 'jasjes' die schadelijke bacteriën om zich heen leggen. Een gezonde darmflora maakt natuurlijke antibiotica aan om schadelijke bacteriën te verdelgen. De enzymjasjes (virulente factoren) beschermen de bacteriën dus tegen deze verdedigingsstoffen. De virulente factoren verpesten het darmmilieu en hebben ieder eigen acties. Die zal ik jullie besparen, maar de twee factoren die ik heb (Katalase en Urease) zorgen dat het darmmilieu minder gunstig wordt voor de eigen darmflora, maar gunstiger voor Candida en andere schimmels. Presto.

Analyse_2b Links wat ik heb, rechts wat je het liefste zou willen hebben.

Verder zien we hier de waarden:

  • Alpha-1-antitrypsine die aangeeft of er actieve ontstekingen zijn in de darm (in mijn geval niet)
  • Secretorisch IgA die aangeeft hoe het met de immuniteit in de darm gesteld is (in mijn geval treurig) en
  • Bètadefensine, een verdedigingsstof die in actie komt tegen schadelijke bacteriën, maar die je liever niet hebt omdat hij óók je eigen darmflora en darmwand beschadigt (in mijn geval niet significant hoog)

Samen betekenen ze dat het met mijn immuniteit nogal zielig is (waarschijnlijk ben ik zo iemand die nooit ziek is, maar altijd met één been in de lappenmand staat), maar dat mijn slijmvliezen en darmwand nog intact zijn. Geen Leaky Gut voor mij, yay!

Spijsvertering

Daarnaast is nog gekeken naar een paar belangrijke basisvoorwaarden voor een gezonde darm. Als je gal en spijsverteringsenzymen mist, verteert je voeding niet goed en komt er onvolledig verteerde voeding in je darm. Alwaar de bacteriegroei explosief toeneemt, want al die onverteerde stukjes zijn heerlijk voor bepaalde stammen. Jammergenoeg niet altijd de stammen waar je op zit te wachten.

Analyse_4 Niet perfect, wel oké.

Pancreaselastase is een indicatie voor de mate waarin je alvleesklier spijsverteringsenzymen aanmaakt. Die zijn zelf niet te meten in de ontlasting, maar de pancreaselastase wel. Het zegt iets over de mate waarin je eiwitten, vetten en koolhydraten kunt verteren. Zoals je ziet is deze waarde bij mij niet schrikbarend laag, maar ik had hem liever >500 gezien. Hier zie je gelijk dat ervaring en interpretatie ook een rol spelen, want de officiële referentie is >200. Ik zie echter de meest gezonde waardes >500 en ik weet dus dat deze iets lagere waarde al het begin van problemen kan betekenen. Zo kan het bijvoorbeeld dat bepaalde mineralen niet optimaal worden opgenomen, waardoor de enzymen ook minder makkelijk worden aangemaakt, waardoor de waarde nog lager wordt etc. Binnen de normaalwaarde, maar niet 'gezond'.

De waarde voor Galzuren, en daarmee de vetvertering en terugresorptie van galzure zouten (hoef je niet te onthouden hoor), was gelukkig in orde. No probs there.

Allergische ontstekingen en intolerantie

Goed. Tot nu toe hebben we gezien dat mijn darmflora een beetje zielig is, waardoor het immuunsysteem niet meer geprikkeld wordt en de immuniteit in de darmen dramatisch is. Toch is het darmslijmvlies nog intact en zijn er geen actieve ontstekingen in mijn darmen. Wel verpesten een paar virulente factoren het darmmilieu, waardoor Candida heeft kunnen uitgroeien. Maar waar komt dat eigenlijk allemaal door?

Het kan zijn dat mijn darmflora al nooit toppiejoppie is geweest. Ik ben van '82, dus de generatie die met 3 maanden Sinaasappelsap en een Liga naar binnen gelepeld kreeg. De gruwel. Mijn moeder is een babyboomer en groeide op in een tijd dat witbrood en jam voldeed als lunch. En mijn oma heeft de hongerwinter meegemaakt, dus dat zit qua darmflora óók niet echt lekker. We zijn bovendien allemaal nogal zenuwachtig aangelegd, wat funest is voor de darmflora.

Maar het kan ook zijn dat er iets anders meespeelt. Als je allergisch bent of intolerant, en je krijgt dat voedingsmiddel toch steeds binnen, dan ondermijnt dit je darmflora. Je immuunsysteem reageert of je kunt het product niet goed verteren, waardoor het onvolledig verteerd in je darmen terecht komt en het darmmilieu verpest. Daarom kijken we ook altijd even naar allergieën en intoleranties.

Alle soorten allergie en intolerantie meten is niet te doen. Nou ja, da's niet waar: het is wel te doen, maar het is nogal prijzig. Een grote intolerantie screening van 280 voedingsmiddelen kost ongeveer 350 euro, dus dat doe je liever niet als het niet echt nodig is. Gelukkig kun je ook zonder dat vaak al veel zeggen over de invloed van voeding op de darmen.

Bij vage, onpeilbare klachten, veel lucht en een wisselend ontlastingpatroon in combinatie met vermoeidheid, denk ik bijvoorbeeld al snel aan een glutenintolerantie. Dat is méér dan alleen coeliakie. We meten niet alleen anti(t)transglutaminase (de 'coeliakiefactor'), maar ook antigliadine (een andere intolerantiefactor die veel minder vaak gemeten wordt maar net zo vaak klachten geeft).

Analyse_3b Twee factoren van glutenintolerantie

Zoals je ziet zijn mijn waarden beiden onder de grenswaarde van 100. Coeliakie heb ik in ieder geval niet (ik heb ook wel eens een thuistest coeliakie gedaan en daar kwam ook heel braaf niks uit). De andere waarde is wel wat aan de hoge kant. En dan is het interessant, want hoewel de uitslag zegt 'niks aan de hand', kan het tóch zijn dat ik wel op gluten reageer. Niet alleen de waarde zelf is belangrijk, maar ook hoe gevoelig iemand is voor de waarde. Hoe dat bij mij is, kan ik uitvinden door middel van verder onderzoek (in het bloed) of door simpelweg drie weken lang geen gluten te eten en te kijken wat er gebeurt. Ik heb al mensen gezien met lagere waarden van die van mij, die toch zienderogen opknapten door de gluten weg te laten. En mensen met een hogere waarde die nergens last van hadden bij het eten van gluten. Onderzoeken geven inzicht, maar je eigen lichaam blijft toch de beste graadmeter.

Tot slot de laatste waarde: EPX. Dat staat voor eosinofiele proteïne X. Het is een eiwit dat vrijkomt bij allergische ontstekingen, en is een indicator voor voedingsmiddelenallergie. Het komt vooral veel voor in relatie tot eczeem, en dat zijn ook de mensen / kinderen bij wie je soms torenhoge EPX-waarden ziet. De waarde zegt niet zozeer waarvoor je allergisch bent, maar wel of er voedingsmiddelen zijn waar je allergisch op reageert en of dit een rol speelt bij de klachten die je hebt. Is de waarde erg hoog, dan is het dus zaak uit te zoeken welke voedingsmiddelen dit veroorzaken. Mijn waarde was gelukkig heel rustig:

Analyse_3a Een lage score om blij mee te zijn

Het verhaal en verder onderzoek

Voor het complete plaatje vertel ik je nog wat ik van een dergelijke uitslag zou maken. Let op: een compleet beeld krijg je altijd van de patiënt (of cliënt, of student, of hoe je het ook wilt noemen), niet van een uitslag. Ik neem dus eetpatroon, klachtenpatroon en andere relevante zaken mee in de conclusie.

Ik zou hier zeggen dat het darmmilieu niet optimaal is, waardoor de kwaliteit en kwantiteit van de goede darmflora-stammen is gaan afnemen. Daardoor heeft de Candida zich kunnen ontwikkelen en wordt ook de immuniteit nauwelijks meer geprikkeld. Gevolg: vermoeidheid, opgeblazen gevoel na het eten van suiker, wisselend ontlastingpatroon, steeds slechter wordende darmflora. Mogelijk is er een verminderde opname van voedingsstoffen, waardoor er iets minder alvleesklier-enzymen worden aangemaakt. Ook dit kan weer zorgen voor een verminderde opname (met name mineralen), wat wederom vermoeidheid in de hand werkt.

Ook al is de glutenwaarde niet overdreven hoog, ik zou toch willen weten wat er gebeurt als deze mevrouw (c'est moi!) een week of drie strikt glutenvrij en suikervrij gaat eten. Mogelijk merkt ze een verbetering van de vermoeidheidsklachten. Nu moet ze nog leren om naar zichzelf te luisteren ;-) Verder zou ik de Candida behandelen met patiëntspecifieke producten (dat is een coole manier om te zeggen dat ik jullie niet ga vertellen wat ik hier inzet, omdat het afgestemd is op de persoonlijke situatie van in dit geval mijzelf). Daarna lever en nieren ondersteunen en een reductiefase van de eigen darmflora om de virulente factoren te verwijderen. Vervolgens / gelijktijdig ook de darmflora weer opbouwen en het immuunsysteem stimuleren. En nog een paar andere dingen die niet zo relevant zijn voor dit verhaal.

Verder onderzoek kan interessant zijn; met name een haaranalyse om erachter te komen welke mineralen ze tekort komt (heb ik inderdaad laten doen met interessante resultaten die ik een ander keertje deel) en een IgG/IgG4-prescreening in het bloed om te zien of er nog meer intoleranties zijn die de darmflora ondermijnen.

Al met al klinkt het allemaal heel dramatisch, maar ik ben eigenlijk wel tevreden. Candida is vervelend, maar ik heb slechts twee virulente factoren (ik zie er wel eens vier of vijf) en aan alles is redelijk makkelijk iets te doen. Ik heb ook de IgG-screening al gedaan en ik ben niet overgevoelig voor tarwe (wat niet wil zeggen dat het gezond is om te eten, maar ik hoef me in ieder geval niet zo schuldig te voelen als ik het wel een keer eet). Wel voor Rogge en ananas, maar dat overleef ik denk ik wel. Ik ben best gezond, in elk geval gezonder dan ik dacht. Yay :-D

De mogelijkheden

Deze testen kun je laten uitvoeren bij ons, of bij een andere darmfloratherapeut. En niet alleen deze testen; er zijn veel meer mogelijkheden. Denk aan ontlastingonderzoeken naar histamine of zonuline, hormoononderzoeken naar stresshormonen, schildklierhormonen of geslachtshormonen, of overgevoeligheidsonderzoek naar meer dan 250 voedingsmiddelen.

Uit de onderzoeken kun je ongelofelijk veel informatie halen - als je de juiste onderzoeken aanvraagt en als ze op de juiste manier geïnterpreteerd worden. Het probleem dat ik heel veel zie, is dat er te weinig testen worden aangevraagd. Om kosten te besparen vraagt een therapeut (of cliënt) dan bijvoorbeeld alleen de onderzoeken aan die je hierboven in mijn uitslag ziet. Als je echt darmklachten hebt, is dat NIET genoeg om een behandeling mee op te zetten! Ik weet bijvoorbeeld nog niet of er parasieten zitten - terwijl ik pas echt kan behandelen als ik dat wel weet. Te weinig onderzoek aanvragen bespaart je van tevoren wat geld, maar kost je op de lange termijn veel meer; omdat je eigenlijk blijft gokken en nog niet precies weet wat er aan de hand is. Als je alle informatie in handen hebt, kun je gericht gaan behandelen en dat bespaart je tijd, geld, en heeeeel veel energie.

Darmflorapakket of BodyScan?

Iedere therapeut werkt anders. Bij ons heb je op dit moment twee mogelijkheden:

  • Het Darmflorapakket is voor mensen die last hebben van hun darmen en verder eigenlijk niet van veel andere klachten. Binnen het Darmflorapakket helpen we je (afhankelijk van je pakket) in twee of drie consulten met uitwerking en een behandelplan op weg naar gezonde darmen. Daarnaast krijg je binnen het pakket twee online cursussen en  de belangrijkste basisonderzoeken (t.w.v. €295,-). Naast deze onderzoeken heb je de mogelijkheid om extra onderzoek te laten uitvoeren, afhankelijk van je klachten.
  • Wil je wel alles laten onderzoeken, maar nog niet gelijk een behandeling? Of heb je veel verschillende klachten die niet binnen het Darmflorapakket vallen? Dan is er het BodyScan-pakket. Hiermee betaal je voor een super-begrijpelijke uitwerking van alle resultaten en (afhankelijk van je pakket) voor advies over welke onderzoeken nuttig zijn in jouw situatie; daarnaast krijg je (bij het Voordeelpakket) toegang tot het online programma Darmflora & Darmgezondheid om je kennis over de zaken die getest worden, te ondersteunen. Bij het BodyScan-pakket heb je natuurlijk ook toegang tot alle onderzoeken die we bij het lab kunnen laten uitvoeren. Je betaalt daarbij alleen voor de kosten van de onderzoeken; wij verdienen niets aan de onderzoeken zelf (je betaalt ons namelijk via de BodyScan-module voor de uitwerking). Zo kunnen we je objectief adviseren over welke onderzoeken bij je passen. Bij het BodyScan-pakket krijg je geen gezondheidsadviezen of behandelplan, en kun je op basis van je uitslagen zelf bepalen of je graag een behandeling wilt volgen (dat mag dan bij ons of bij een andere therapeut).

Bij alle pakketten hoort een uitgebreide uitwerking. Daarin verschillen we van veel andere therapeuten: wij snappen dat jij niets hebt aan een cijfertje, maar dat graag uitleg wilt van wat dat betekent. Dat leggen we je dan ook graag uit. Informatie geven was toch altijd al ons sterke punt, dus dit past daar helemaal bij.

Hoeveel informatie? Om een schatting te geven: doe je alleen de basisonderzoeken, dan zit je al aan zo'n 30 pagina's vol gerichte informatie over jouw gezondheid. Laat je veel testen, dan kan dat oplopen tot 60 of 70 pagina's... en allemaal in begrijpelijk Nederlands (en niet saai geschreven, beloofd!). Zo doe je als het ware het 'licht aan' in je darmen en de rest van je gezondheid, en weet je heel gericht waar je moet zoeken om je klachten op te lossen. Niet slecht, toch?

De vraag van vandaag:

Wat denk je dat jij tegen zou komen bij zo'n test?

Deel je gedachten in de reacties!


Reageren? Gezellig!
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!
Copyright © 2019 | De Groene vrouw - Eigenwijs in Darmflora, Voeding & Gezondheid | Disclaimer | Privacy & Cookie policy