Blog

De moeite & het kutsmoesje

14 May. 2014

Als foodie krijg je in ieder gesprek twee dingen voorgeschoteld: de vraag over wat nu eigenlijk gezond eten is - en het geklaag over hoeveel moeite, tijd, en geld het allemaal kost. Alsof ik dat hoogstpersoonlijk moet oplossen.

De eerste reactie van veel collegae is om het te ontkennen. Er zijn hele blogs en websites vinden gewijd aan hoe Makkelijk, Snel en Goedkoop gezond eten wel niet kan zijn. Welnéé, als je alles in het seizoen eet, IS het helemaal niet duur! Welnéé, als je de halve zondag in de keuken staat om alles voor de komende week voor te bereiden, KOST het je op maandagochtend geen uren om de kinderlunch klaar te maken! Welnéé, als je eenmaal weet hoe je het doet, HOEF je niet meer de hele dag met eten bezig te zijn!

Maar we kunnen ook gewoon eens eerlijk zijn. Brood is natuurlijk niet zo onwaarschijnlijk populair geworden omdat we er drie dagen mee bezig moeten zijn voordat we het op kunnen eten. Granen en brood kosten wel een hoop moeite, maar dat doet tegenwoordig de industrie voor ons. Brood is gemakkelijk - voor de bakker, voor de supermarkt en voor ons. Veel gemakkelijker dan soep (die gemaakt, geconserveerd en opgewarmd moet worden), veel gemakkelijker dan stoofschotels (die uren moeten trekken) en veel gemakkelijker dan salades (die vers bereid & gegeten moeten worden).

Dus ja. Brood is gemakkelijker. En het is goedkoper. En je hebt minder afwas.

Maar het is een quick fix. Een korte termijnbesparing. Op de lange termijn help je je gezondheid om zeep door continue voor brood te kiezen. En dan, als je dik en ongezond geworden bent, moet je al die bespaarde uren weer inleveren - in de sportschool. Of erger nog: in het ziekenhuis.

Nee, ik beweer niet dat je per definitie ongeneeslijk ziek wordt als je een boterham eet - maar wel dat je gezondheid eronder lijdt als je continue voor de quick fix kiest op voedingsgebied. Daar valt natuurlijk meer onder dan brood: pizza, patat, snelle hap... de megapakken cupasoup die ze in bedrijfskantines omtoveren tot iets dat ze 'soep' noemen, de kroketten die op scholen in de kantine liggen, de magnetronmaaltijden die in de supermarkt talrijker zijn dan de verse groenten.

Wat is gemak?

Net als boterhammen is het meeste 'makkelijke' voedsel makkelijk gemaakt door kunstgrepen uit te voeren. Iets dat makkelijk is voor ons, de consument, heeft honderden bewerkingsstappen doorgemaakt voordat het in zo'n gemakkelijk pakje of zakje in ons winkelwagentje ligt. En soms slaan ze voor het gemak zo'n bewerkingsstap over. Want oh ja, het moet niet alleen gemakkelijk zijn - maar ook goedkoop. Dus dat lange rijzen van het brood slaan we over, want dat bespaart geld. En het weken en omspoelen van bonen doen we ook maar niet, want als we het koken en in een blik mikken, wordt het vanzelf zacht. Rustig opgroeien van dieren en na de slacht laten besterven van vlees? Nergens voor nodig, we voegen gewoon wat smaakstoffen toe en gáán met die kipfilet.

Dus wat is gemak? Gemak voor ons bestaat alleen maar omdat andere mensen ons werk al voor ons hebben gedaan. En vaak doen ze dat niet zo goed als dat we het zelf hadden gekund. Maar ze doen het wel onzichtbaar. En daardoor hebben wij een verwrongen beeld gekregen van wat voeding eigenlijk is. Wat ermee moet gebeuren voordat wij het in ons gezicht kunnen stoppen.

De Italiaanse Mama's stonden de hele dag in de keuken voor één uitgebreide avondmaaltijd. De oermens was de hele dag aan het jagen, plukken, verzamelen en bereiden. Wij zijn de hele dag aan het werk om geld te verdienen, zodat we eten kunnen kopen dat andere mensen voor ons gemaakt hebben. En omdat we dat zelf óók een beetje zonde vinden, moet het eten maar goedkoper worden zodat we naast dat voedsel, ook nog een nieuwe flatscreentv kunnen kopen. Of een skivakantie naar Val d'isère. Want dat moet. Dus het budget voor voeding wordt aangetrokken.

Tijd, geld en moeite

Voeding heeft altijd tijd en moeite (en in de meeste gemeenschappen ook geld) gekost. Het is dan ook een eerste levensbehoefte. Waarom zou je daarop willen besparen? Ik snap het - niet iedereen heeft evenveel te besteden en wij leven ook op een tight budget. Maar wat ik niet kan betalen, maak ik dus zelf. Met tijd. En moeite. Het moet érgens vandaan komen. Nepvoedsel eten omdat we minder te besteden hebben, vind ik gewoon niet acceptabel.

Dus als mensen een beetje last hebben van hun kutsmoesje en vinden dat ik dat maar voor ze op moet lossen: forget it. Natuurlijk zijn er 101 trucs om te zorgen dat je eten minder tijd, geld en moeite kosten. Je kunt grotere hoeveelheden in één keer maken en een deel invriezen. Je kunt een kilo gedroogde bonen kopen voor de prijs van één blik, en ze zelf weken (is nog gezonder ook). Je kunt planningen maken. En dat moet je ook zeker doen, want het is natuurlijk wel waar: deze manier van eten wordt makkelijker en sneller als je er een beetje handigheid in krijgt. Net zoals jongleren, fietsen en Frans. Je moet het oefenen, in het begin is het moeilijk en later wordt het makkelijker. Heus.

Maar: het zal altijd meer moeite kosten dan het smeren van een boterham. Het bakken van een ei of groenteschotel levert meer afwas op dan een broodbordje en een botermes. Het opzetten van een goede stoofschotel duurt langer dan het opentrekken van een blik pastasaus om over de spaghetti te kieperen. En biologisch vlees is duurder dan kiloknallers.

Ik kan dat wel, zoals al die anderen, proberen te verbloemen, maar het is gewoon waar. Dus je kunt het maar beter accepteren. Of niet. En dan maak je een keuze. Zeg mij maar na: ik vind mijn gezondheid en die van de aarde gewoon niet de moeite waard om er wat meer tijd en geld in te stoppen. Dat mag ook. Maar dat moet je dan wel bewust doen. En in alle eerlijkheid. Zonder kutsmoesjes.

De vraag van vandaag:

Over welke smoesjes ga jij voortaan eerlijk zijn? Of waar heb je juist een oplossing voor gevonden? Vertel het ons in de reacties!

 


Reageren? Gezellig!

Reacties (28)

Annelys
1 Aug. 2016
Hoorde je net op de radio, prima intervieuw.

Eet al dertig jaar 's morgens ern appel en een sinasappel

Later een kopje koffie met plakje ontbijtkoek

Eet tussen de middag vlees/vis
Gestoofd in koekenpan met veel groente erboven op
Of salade met vis of kip

's middags thee met koekje en fruit

'S avonds kop soep, mais cracker of tomaten met mozarella
En bakje griekse joghurt

En aardig stuk pure chocola

Zou je dat goede voeding kunnen noemen?
Baukje
16 Sep. 2014
Mijn smoes: als ik zoveel met eten bezig ben, eet ik ook de hele dag. En, ik heb er de energie niet voor, gebroken nachten enzo. Ik wil écht heel graag, maar het lukt me matig. (Tel daar bij op een man en zoon die veranderingen per definitie niet leuk vinden).

Het uit de gewoonte breken, en na denken over alternatieven voor ongezonde dingen, heb ik op dit moment dus de energie nu niet voor.
Suuz
23 May. 2014
Voor een boterham maak je (in ons huishouden dan) al snel een snijplank, een bordje en bestek vuil. Een gebakken ei kost je een pan en een bordje met bestek. Wij hebben plaatstalen pannen, die maak je met alleen wat water schoon. Een gebakken ei is hier niet meer werk dan een broodje dus. En dus maak ik, als ik geen tijd/zin/inspiratie/all-off-the-above heb een gebakken ei. :-D

Mijn ervaring is dat er een knop om moet. Als je diep in het dal zit dan is dat moeilijk. Maar dat kan ook juist je motivatie zijn. Geld en tijd zijn dingen die voor de een smoesjes zijn en voor de andere bittere realiteit. Al zal de eerste groep het idee hebben bij die laatste te horen.

Ook hier geldt: kleine stappen. Kies 1 haalbare aanpassing in je eetgewoonte waar je (groots) resultaat van verwacht. Doe dat. Doe het consequent. En als je toe bent aan een volgende stap, doe je dat.
Hier gingen de veranderingen heel geleidelijk, naar mate mijn kennis groeide veranderde mijn eetpatroon. De laatste stappen gingen met 7mijlslaarzen. Mijn motivatie was mijn gezondheid en duidelijke aanwijzingen dat een aantal dingen wijzigen groots effect zouden hebben. De verandering was zo radicaal dat ik nooit meer terug zou willen. Ik weet dus waar ik het voor doe.
Dagmar
23 May. 2014
Ik lees nog geen echte kutsmoesjes ;)

Komt-ie:

Ik probeer gezond te koken, te eten en te leven. Daarnaast heb/maak ik geen tijd om 7 dagen per week verantwoorde kost op tafel te toveren. Mijn vriend is een luie boodschappendoener en een beroerde kok. Als hij boodschappen in huis haalt of kookt zal dat de goedkeuring van de foodies by far niet weg kunnen dragen. Verder is het een schat.

Dan kan ik het allemaal zelf gaan doen, maar daar heb ik geen zin/tijd/energie/iets anders voor. Daarnaast is het goed dat ons kind ziet dat boodschappen én koken door zowel papa als mama gedaan kunnen worden (met een verschillend resultaat, dat wel ;))

Ik kan natuurlijk vriend gaan zitten corrigeren, maar dat lijkt me voor mijn relatie niet zo gezond. Overigens zeg ik het wel eens, van 'Goh, pakjes Wicky? Echt?' en dat wordt voor kennisgeving aangenomen, maar een week later liggen er toch weer kipkluiven uit de bonus in de koelkast.

Was ik al klaar? Ja, dat was hem. Voila, mijn kutsmoes. Wie topt deze?
Ineke
22 May. 2014
O sorry, staat bij jouw bovenaan ipv onderaan....niet goed gekeken. ;-)
Ineke
22 May. 2014
Ik heb een reactie geplaatst maar zie hem niet verschijnen?
Ineke
22 May. 2014
Wat ik persoonlijk altijd super irritant vind is dat sommige mensen in mijn familie altijd ach en wee roepen als er weer een uitzending over de vee-industrie is, maar vervolgens in de supermarkt of de 'keurslager' (waarvan mensen denken dat hij dan beter vlees verkoopt, ja duh...) weer het lekker goedkope vlees in hun karretje kwakken. Als ik daar wat over zeg krijg ik beledigde blikken. Zooo hypocriet.
Paleoyogi
16 May. 2014
Helemaal met je blog (of is het flog? Foodlog :)) eens: zo moe van familieleden die altijd maar zeuren dat het zoveel tijd kost of zo duur is. Tsja: en al die klachten dan? Dat kost de samenleving en jezelf ook geld. En nog maar niet te spreken van het gezeur over hun pijntjes e.d. Als je wilt veranderen dan zul je er tijd en moeite in moeten steken. You are only going to change if you are sick and tired of being sick and tired, zei mijn yogateacher op de lerarenopleiding ooit. Dus wie weet komt er ooit eens een tijd dat deze mensen werkelijk tijd, geld én moeite zullen steken in hun gezondheid.
Ik zie het bij sommige cliënten ook: ze hopen nog steeds op een wonderpil en kijken dan afwijzend als je hen erop wijst dat ze het toch zelf moeten doen met wat hulp (en inspiratie) van mij.
Esther
16 May. 2014
En dat moet ik mijn schoonmoeder (of de Fransen in het algemeen) toch wel nageven, eten neemt hier een veel belangrijkere plaats in dan in Nederland. Zelf je groente verbouwen, paddestoelen plukken of je eigen schelpdieren vangen voor het avondeten is hier heel gewoon.
2x warm eten per dag is ook heel gebruikelijk (en dat over het algemeen naast een fulltime baan ;-) )
Nederlandse supermarkten zijn zooooooooo ontzettend geïndustrialiseerd dat zelfs de (BIO) komkommers niet meer zonder plastic worden verkocht... en dat je je groente al voorgesneden in een zakje koopt.
Het is een kwestie van gewoontes doorbreken en leren tijd te nemen om rustig te eten en eten te maken.
Shanty
15 May. 2014
Ik heb hem gedeeld op mijn FB want ik vind het een goed stuk! Hoewel het misschien iets genuanceerder is dan zoals het er staat :-) hoop ik dat het mensen aan het denken zet. Met schrijven moet je een beetje een statement maken om mensen te triggeren.
Wat mij wel stoort is dat 'wordt je' niet met dt is maar met alleen een d. Als 'je' ervoor staat is het wel met dt.

Door de komst van onze kleine zijn we al erg veranderd wat eten betreft (het was niet super slecht hoor)(en we zijn er ook nog niet). Dit soort dingen lezen stimuleert wel. Bedankt.
De Groene Vrouw
15 May. 2014
Wat ik zelf vooral frappant vind is dat ik in meer dan 150 blogs, één keer niet op zit te letten en een spelfout maak, en daar gelijk van alle kanten op aangesproken word...
Juul
22 May. 2014
gaaf he :P
Nelleke
14 May. 2014
Ik ben het in grote lijnen wel eens met je gedachtegang, maar vind het iets te zwart/wit...gebrek aan tijd en geld is niet altijd een k*tsmoes natuurlijk. Italiaanse mama's (en neanderthalers)besteden inderdaad veel tijd en moeite in eten maar hoefden niet zoals veel ouders van nu beiden buitenshuis te werken (en dat doet een groot gedeelte van de gezinnen niet alleen om de wintersport en andere extraatjes te betalen;). Ik heb voor mezelf wel een acceptabel evenwicht gevonden hierin. Maar 2xper dag warm etc. lukt alleen in de vakantie
De Groene Vrouw
14 May. 2014
En dat is precies waar het om gaat: een acceptabel evenwicht vinden ;-)

Ik bedoel echt niet dat iedereen maar al zijn geld naar de groentenboer moet brengen of al zijn vrije tijd moet besteden aan koken. En niet voor iedereen is geld een kutsmoesje. Maar eerlijk is eerlijk: voor heel veel mensen ook wél. En dat irriteert me.

Smoesjes in het algemeen trouwens. Als iemand tegen me zegt "Ik zou zó graag op consult willen komen, maar ja, ik woon in Groningen", en ik geef daar een prima oplossing voor (Skype), dan komen die mensen meestal toch niet op consult. Omdat de afstand niet het echte bezwaar was, maar een smoesje om het niet te hoeven doen. Want iemand die echt wil, komt gewoon via Skype of zelfs live vanuit Groningen - die mensen zijn er écht. En ik kan daar dus niet zo goed tegen: zeg dan gewoon 'ik heb er geen zin in' of 'ik zie het niet zitten' (of zeg gewoon niks), maar gebruik geen nepsmoesje om vervolgens toch niet te komen als het 'probleem' wordt opgelost...
Pauline
20 May. 2014
Het irriteert je dat mensen andere keuzes maken?

Weet je, ik móet al zoveel. Twee keer per dag tanden poetsen én flossen, mijn huis netjes houden, mijn tuin niet laten overwoekeren, handen wassen na toiletbezoek, kinderen elke avond voorlezen, elke dag fruit meegeven, mijn auto goed onderhouden, vaker de fiets nemen, meehelpen op school, mijn oma niet vergeten, zorgen dat de kinderen niet te lang tv kijken, creatief met ze knutselen, de wc schoonhouden, op tijd de plantjes water geven, genoeg aandacht aan mijn partner besteden, insmeren als de zon schijnt... En ja, gezonder eten. Staat ook ergens op die lijst.

Maar helaas is het niet het enige punt dat ik lang niet altijd haal. Dat is geen kutsmoes, dat is menselijkheid.
De Groene Vrouw
20 May. 2014
Je hebt duidelijk niet goed gelezen. Het irriteert me niet dat mensen andere keuzes maken. De enige juiste keuze is een bewuste en onderbouwde keuze. Het irriteert me niet dat je niet altijd kunt voldoen aan je eigen hoge standaard, want dat is inderdaad menselijk. Het irriteert me wel dat mensen kutsmoesjes gebruiken om iets niet te hoeven doen. Zoals ik in het artikel al zei: eet gezond of doe het niet - maar zeg dan gewoon dat je er geen zin in hebt om de extra stap te zetten. En smeer het niet af aan dingen die heel overkomelijk zijn als je dat zou willen.
gitta de graaf
20 May. 2014
Ik kan me nu wel vinden in je betoog, ben door de fb groep gestopt met brood eten. Het kost wel n tijdje oefenen om tot alternatieve meeneem lunches te komen. Plannen, daar ben ik n dweil in, maar ik kan wel gewoon zorgen dat ik veel groente in huis heb , en blikken peulvrucht en schapenkaas en ei. Altijd iets van te prutsen s ochtends, kost maar 10 min. Het is eigenlijk gewoon n knop omzetten, daarna gaat t prima.
Linda Rikkers
14 May. 2014
Tja. Ik snap het, ik verbaas me ook over het geklaag over de kosten van bio maar dan wel die dure kant en klaar suiker bommen als toetje op tafel zetten. En toch is het niet zo simpel als: maak een keuze. Ik val straks ver terug in inkomen, nu geef ik honderden euros uit aan bio (vnl groenten en vlees). Maar dat gaat dan niet meer. Ook in tijd valt het niet altijd mee. Meer tijd in koken steken, beter plannen. ... het gaat niet iedereen even gemakkelijk af.
Sandra
14 May. 2014
Hi Linda... ik begrijp die kosten en terugvallen in inkomen heel goed... hier hebben we dat opgelost door andere keuzes te maken: liever geen of minder vlees of liever zelf gemaakte bouillon van runderbotjes van de bio boer in de soep en sauzen, dan failliet gaan aan de bio slager of erger nog: vlees in de supermarkt halen.... Het blijven allemaal keuzes... Wat je hebt kun je maar 1 x uitgeven helaas...
Linda Rikkers
14 May. 2014
Ik eet al matig vlees ;-) Ik was lang vegetariër (voor het milieu en de dieren) maar dat werkt niet voor mijn gezondheid. Ik koop alles bij boer (half bio) of de natuur winkel (maar dan als het bijna over de datum gaat en er 25-50% van de prijs afgaat). Er is Nog wel wat te doen in keuzes, maar dan loop ik tegen beperkte energie op. Want gezond eten betekent niet automatisch dat je gezond bent. Ook iets met keuzes, of tegen je eigen grens aan lopen.
De Groene Vrouw
14 May. 2014
Maar het punt is dus juist: het IS ook niet gemakkelijk. Ook niet voor mij.
Anne
14 May. 2014
Hoewel ik het helemaal eens ben met de strekking van je verhaal, wil de archeoloog in mij wel een kleine correctie toevoegen: de oermens was "slechts" 4 tot 5 uur per dag aan het werk om genoeg eten voor 1 dag te vergaren en klaar te maken (jagers en verzamelaars om precies te zijn). Geen hele dag dus. Maar nog wel steeds veel tijd ;)
De Groene Vrouw
14 May. 2014
Klopt. Die moest ook nog tijd besteden aan het maken van kleding, gereedschap, woonruimte... Maar da's nog altijd veel langer dan wij bereid zijn te doen ;-)
Barbara
14 May. 2014
Staande ovatie !
Sandra
14 May. 2014
Ehm.... tja, ik roep het ook altijd tegen de mensen die klagen dat het zoveel tijd kost: welnee, valt best mee, kwestie van plannen, slim inkopen, online bestellen... en als je gezond eet: kijk eens hoeveel energie je dan ineens hebt om meer aandacht aan je eten te besteden!

Dat soort opmerkingen dus...

En nu ik jouw blog zo lees, realiseer ik me dat ik al lang geleden heb besloten mijn eten en mijn gezondheid prio nummer 1 te maken, waardoor ik (vrij automatisch, moet ik zeggen) makkelijker en met veel plezier met eten koken en bakken bezig ben. Het voelt stukken beter om lekker te rommelen in mijn keuken, dan op de bank te hangen en de zoveelste serie te kijken.... Hoewel een avondje bankhangen natuurlijk ook niet slecht is op zijn tijd :-)

De volgende die zich hardop in mijn bijzijn gaat beklagen over de hoeveelheid tijd het kost om gezond(er) te koken en te leven, stuur ik de link van jouw blog toe.
Het kan maar duidelijk zijn :-)
Debby
14 May. 2014
Zo waar! Wij proberen zo puur mogelijk te eten, maar zodra het allemaal wat sneller moet vervallen we toch in de quick-fixjes. Op zo'n momenten wint onze luiheid en ons gemak het van de gezondheid. En dan hanteren we voor de kinderen nog strengere standaarden dan voor onszelf. Ben ik helemaal niet trots op, maar wel eerlijk over ;) Het gaat wel steeds beter, het is een proces waar in je groeit, denk ik.
Candy
14 May. 2014
Haleluja en dankjewel!
Ja, ik sta een halve zondag in de keuken, en elke avond ook nog een uur, maar mij is het dat helemaal waard, want ik heb die "verloren" uren teruggewonnen in energie. Ja, een boterham is goedkoper, maar wat ik de afgelopen 2 jaar méér heb uitgegeven aan voeding heb ik dubbel en dik teruggewonnen aan dokters- en apothekerskosten die zijn weggevallen! Nee, voor mij geen quick fix meer, zelfs bouillonblokjes komen mijn huis niet meer in. Zo moeilijk is het echt niet om zelf bouillon te trekken. Hooguit 15 minuten werk, de kookplaat doet de rest!
marieke
14 May. 2014
Dit mag van mij in de krant, bravo!
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!
Copyright © 2019 | De Groene vrouw - Eigenwijs in Darmflora, Voeding & Gezondheid | Disclaimer | Privacy & Cookie policy