Blog

Dokters van Morgen: Microbioom (mijn lichtelijk onbescheiden mening)

30 Jan

Ik heb geen tv. Al jaren niet meer, en dat bevalt uitstekend. Gelukkig hoef ik, tv-loos als ik ben, niets te missen. Want zodra er op de kijkbuis iets gezegd wordt over bacteriën, word ik gebeld, gemaild en getagd bij het leven. Vorige week was er een uitzending van Dokters van Morgen over het microbioom: de darmflora dus. En ik zit daarop, weet je. Dus ik heb gekeken en omdat iedereen en z'n moeder graag wil weten wat ik ervan vind, hierbij mijn reactie. Een beetje laat, misschien. Maar ja. Geen tv dus.

Voordat je verder leest: hier kun je de uitzending terugkijken. Dan weet je waar ik het over heb.

Goed, maar beperkt

Dat is eigenlijk het belangrijkste gevoel dat ik kreeg gedurende de hele uitzending. Er worden goede dingen gezegd, maar de informatie is beperkt. Nu ben ik zelf ook niet helemaal onbekend met 'op tv komen' en ik weet: er is gewoon maar heel beperkt tijd en ruimte, dus er moet (vaak goede) info worden weggesneden om alles globaal te kunnen laten zien. Ik heb geen echte onwaarheden gezien in het programma en al met al zat het behoorlijk goed in elkaar. Maar wel beperkt. Dat wel.

Dat begon al bij de 'proefpersonen' met het Prikkelbare Darm Syndroom. Er wordt aangenomen dat dat iets is dat bestaat, PDS. Maar PDS bestaat niet. Begrijp me niet verkeerd: ik zeg niet dat mensen met PDS geen klachten hebben of dat ze zich aanstellen. Ik zeg dat PDS geen diagnose is - maar wel zo gepresenteerd wordt. En dat is schadelijk.

Het stempel PDS krijg je als je vervelende darmklachten hebt, maar bij onderzoek blijkt dat je geen ernstige ontstekingen of aandoeningen hebt. Maar ja, wel klachten. Het onderzoek houdt op, er is geen directe verklaring voor te vinden, en dan heb je PDS. Het is een vuilnisbakterm voor alle darmklachten zonder direct aanwijsbare oorzaak. Eigenlijk zou je het net zo goed het WWHNP-syndroom kunnen noemen: We Weten Het Niet Precies (dus we plakken er maar een sticker op).

Toch kun je met goed onderzoek vaak heel veel onderliggende oorzaken van PDS achterhalen. Dat is meestal niet het onderzoek dat in het ziekenhuis gebeurt. Daar moet je wel heen - want iemand moet kijken of er geen ernstige oorzaken zijn - maar daarna ben je vaak 'uitgedokterd'. Terwijl er nog heel veel mogelijk is.

Beperkt onderzoek

Dat is dan ook gelijk het tweede punt waarin ik vind dat de uitzending van DvM beperkt was: het soort onderzoek dat werd uitgevoerd. Er zijn testen uitgevoerd door My Micro Zoo in Nederland (waarover later meer) en Day Two in Israel. De onderzoeken die door deze labs worden uitgevoerd, lijken heel uitgebreid: ze brengen op basis van (bacterie-)DNA het hele microbioom in kaart. Althans, dat is niet helemaal waar: ze brengen namelijk alle bacteriën in kaart. Je microbioom bestaat uit meer dan bacteriën alleen en bevat bijvoorbeeld ook gisten, schimmels en parasieten. Die worden niet onderzocht met dit soort testen, maar zijn bij veel mensen wel een belangrijke oorzaak voor klachten.

Wat je wel mooi kunt zien met zo'n test, is welke bacteriën je gevoed hebt de afgelopen tijd. Het is heel simpel: wat je te eten geeft, groeit. Dus als je bacteriën te eten geeft die veel gassen vormen, krijg je veel gasvorming. Het is bijna logisch. DayTwo gaat zelfs zo ver dat ze op basis van je bacteriële samenstelling voorspellen wat je wel en niet kunt eten. Dat wil zeggen: ze voorspellen (vanuit je darmflora) welke voedingsmiddelen je bloedsuikerspiegel snel zullen laten stijgen of niet.

Kunnen we daar even bij stilstaan? De app waar iedereen zo enthousiast over is omdat 'ie je zou vertellen wat je volgens je darmflora wel of niet zou moeten eten. Half Nederland is beledigd dat we die hier nog niet kunnen krijgen. Maar let goed op wat die app je wel en niet vertelt! De app vertelt je welke voedingsmiddelen jouw bloedsuikerspiegel snel of minder snel laten stijgen, omdat bepaalde bacteriën die voedingsmiddelen verwerken. Dat is niet - ik herhaal: NIET - hetzelfde als 'dit voedingsmiddel is gezond voor mij'. Sterker nog: het zegt niet eens of je buikklachten zult krijgen van een voedingsmiddel. Het gaat namelijk niet over je buik maar over je glucosespiegel.

Ja: een snel stijgende bloedsuikerspiegel is ongezond. En ja: je darmflora heeft daar invloed op. Dus ja: een pizza kan bij jou je bloedsuikerspiegel minder snel laten stijgen dan bij je buurvrouw, of andersom. En natuurlijk is dat handig om te weten en een app is ideaal. Maar dat was het dan ook. Het onderzoek of de app zeggen niets over de andere effecten van het voedsel op je gezondheid. Of je allergisch of overgevoelig bent voor één van de ingrediënten, bijvoorbeeld. Of wat het voedingsmiddel verder nog doet voor je lijf. Zo kan een pizza een 9.2 scoren voor een goed getrainde zwemmer - en kan hij zomaar gaan denken dat pizza een enorm gezond voedingsmiddel voor hem is. Wat het niet is. Voor niemand. Sorry.

Samengevat, het onderzoek in de uitzendingen: 

  • is interessant, maar beperkt
  • kijkt alleen naar de bacteriën, maar niet naar potentiële ziekteverwekkers zoals schimmels en parasieten
  • geeft je een voedingsadvies dat alleen kijkt naar je bloedsuikerspiegel maar niet naar andere effecten op je gezondheid
  • kijkt niet naar allergie, overgevoeligheid of histamineproductie (vaak voorkomende oorzaken van klachten)
  • zegt niets over welke voedingsmiddelen bij jou buikklachten veroorzaken (!)
  • is dus niet compleet genoeg voor mensen met klachten die daar de oorzaak van willen achterhalen

Hip of grondig?

Ik ben zelf geen onbekende in de biohackers-community. Mensen die met allerlei tools en apps (van) alles over hun gezondheid bijhouden, om zo gezond mogelijk door het leven te kunnen gaan. Vreselijk hip en super-interessant. Voor die groep 'nieuwsgierigen' kan het heel boeiend zijn om een test zoals die van My Micro Zoo te doen, waarbij je AL je bacteriesoorten kunt zien. Klein geheimpje: wij gaan binnenkort ook met deze test werken om mensen die dat willen of nodig hebben, nog meer inzicht te geven in de samenstelling van hun darmflora!

Op basis van zo'n test kun je best zeggen of iemand (waarschijnlijk) veel of weinig groenten eet, veel of weinig granen, veel of weinig vlees. Je kunt aanpassingen doen in het dieet en dan een paar maanden later opnieuw testen om te zien of er veranderingen hebben plaatsgevonden in het microbioom. Het is leuk en op deze manier ook echt waardevol.

Maar ik zeg het nog een keer: als je darmklachten hebt en je wilt daar vanaf, is het niet voldoende. Therapeutisch gezien heeft het niet zo heel veel waarde. Als iemand klachten heeft, kan ik namelijk ook zonder test wel voorspellen dat zijn darmflora niet 100% op orde zal zijn. Wat je wilt weten, is waarom dat zo is. De onderliggende oorzaken voor een 'slechte' darmflora, zijn veel interessanter dan welke bacteriën er precies uit balans zijn.

Die oorzaken haal je pas naar boven met goed, gedegen onderzoek - en helaas is dat (inderdaad) een stuk duurder. Er gaat dan namelijk niet 1 machine met jouw poep in de weer, maar een hele serie machines en mensen. Dus dat kost meer. Maar dan heb je wel échte kennis over wat er in je darmen gaande is, en niet halve onzekerheden...

Wij werken al jaren met ontlastingonderzoek. Dat gaat naar verschillende labs, die er een veelheid aan testen op uitvoeren. Veel voorkomende oorzaken van darmklachten zijn bijvoorbeeld:

  • Een tekort aan maagzuur
  • Een tekort aan spijsverteringsenzymen
  • Een overgroei aan 'slechte' bacteriën, gisten/schimmels of parasieten
  • Verlaagde immuniteit van de darm
  • Ontstekingen in de darm
  • Histamine-intolerantie
  • Voedingsmiddelenallergie of -overgevoeligheid (voor van alles en nog wat, ook voor gezonde dingen)
  • Intoleranties (lactose, fructose)
  • Glutensensitiviteit of coeliakie
  • SIBO (een aandoening waarbij bacteriën uit de dikke darm verhuizen naar de dunne darm)
  • Hormonale onbalans (met name niet optimaal werkende bijnieren en schildklier kunnen darmklachten geven)

En dan ben ik er vast nog wel een paar vergeten. Al bovenstaande oorzaken kunnen prima getest worden, maar dat is in de uitzending niet gebeurd. Ik snap dat je nu eenmaal beperkte tijd, ruimte en middelen hebt in zo'n programma. Maar: deze onderzoeken zijn er wel de reden van dat wij bij mensen met PDS vrijwel altijd een oorzaak vinden voor de klachten. En als je een oorzaak hebt, kun je gericht aan de slag.

Voeding blijft de basis

De mensen in de uitzending waren erg gelukkig met het dieet dat ze hadden gekregen. Veel klachten waren verbeterd en ze voelden zich zelfs psychisch-emotioneel beter vanwege de invloed van je darmflora op je hersenwerking - leuk om dat in de uitzending erbij te betrekken! Hoewel het onderzoek en de behandeling dus niet compleet waren, waren ze toch geholpen. Dat komt omdat voeding vrijwel altijd de basis is van het ontstaan of herstellen van darmklachten.

Het standaard Nederlandse dieet is nu eenmaal niet zo optimaal voor ons microbioom. Voedsel met veel koolhydraten zoals brood, aardappelen, pasta en rijst voedt met name de stammen die veel gassen vormen. Dat is niet bij iedereen zo, want de één is beter in het verteren van dit soort producten dan de ander. Je basis-spijsvertering en de samenstelling van je darmflora spelen daarbij een rol. Als je klachten hebt en anders gaat eten, is de kans groot dat je minder klachten krijgt.

Maar ook dit is vaak niet compleet. Leefstijl en stress spelen bijvoorbeeld ook een belangrijke rol bij het ontstaan van darmklachten. Anders eten en beter stressmanagement zijn dus belangrijk - maar niet de enige factoren waar je naar moet kijken bij klachten. Ik zeg het altijd zo: je kunt een goede darmflora heel mooi in balans houden met de juiste voeding. Je kunt je darmflora ook sterk ondermijnen met verkeerde voeding. Maar als je darmflora eenmaal helemaal uit balans is, is het vaak erg lastig om die met alleen voeding helemaal te herstellen.

Dan heb je dus de andere factoren nodig, uit de onderzoeken die ik hierboven noemde, om de boel terug in balans te brengen. Ik zou dan ook benieuwd zijn of de proefpersonen uit de uitzending uiteindelijk langdurig klachtenvrij zijn gebleven. Op het moment dat ze jarenlang 'verkeerd' (voor hen dan) gegeten hebben, verzwakt de darmflora en zijn ze gevoeliger voor schimmels en parasieten. Die krijg je er doorgaans niet alleen uit door anders te gaan eten. Vooral bij mensen die al heel gezond eten en toch klachten houden, is het de moeite waard om daar eens naar te (laten) kijken. Wij helpen je er graag mee.

De vraag van vandaag:

Wat vond jij van de uitzending?

Deel je mening in de reacties!


Reageren? Gezellig!

Reacties (16)

Jules
4 Feb
Al heel blij dat het wel op tv komt.
Thijs
4 Feb
Beste Groene Vrouw,

Je hoort ook veel geluiden mbt je microbioom en je ‘goed’ voelen. Ik bedoel dan dmv neurotransmitters. Serotonine wordt soms expliciet genoemd (in de aflevering volgens mij ook). Schijnbaar zijn er bacteriën die een actieve rol spelen in het maken daarvan.....?

Weet je daar meer over of kun je daar ook iets mee vanuit jouw praktijk?
De Groene Vrouw
4 Feb
Absoluut! Lees bijvoorbeeld even hier, deze gaat over GABA maar soortgelijke kennis geldt voor de andere neurotransmitters waaronder serotonine.
https://groenevrouw.nl/gaba-rust-ritme-prikkelverwerking/

Wij werken in de praktijk veel met neurotransmitteractiviteit. We onderzoeken dat met vragenlijsten of met een urine-onderzoek. Kijk even bij de bodyscan (en specifiek bij de pakketten 'Stress & Vermoeidheid' en 'Autisme & ADHD') voor meer info :-)
Thijs
5 Feb
Ga ik doen, dank je!
Annemarie
4 Feb
Bedankt voor de ze 'mosterd na de maaltijd' , fijn om even jouw visie te horen .
Ik vond het een interessante aflevering , maar inderdaad, wel wat kort door de bocht en onvolledig. Het ozu goed zijn als ze aan het eind van iedere aflevering zouden benadrukken dat er veel meer te vertellen valt over de besproken onderwerpen , en dan verwijzen naar hun website waar dan goede links over de diverse onderwerpen te vinden zouden zijn.

Wat betreft de getoonde tests met bijpassende apps; ik was daar wel wat sceptisch over. En ben blij dat jij hier toelicht wat w.s. de (beperkte) waarde van dergelijke tests en apps zijn. En nee...ik geloof er niks van dat pizza voor wie dan ook 'gezond' voer is. :-)

Overigens ben ik zo iemand die al jaren behoorlijk gezond eet ( biologisch , geen pakjes/zakjes, véél groente , wat fruit, amper suiker, amper zuivel, vrijwel glutenvrij, vlees van grasgevoerde dieren etc. ) en toch last blijft houden van prikkelbare darm en obstipatie. Via goede orthomoleculaire therapeuten ontlastingstesten, intolerantietesten gehad en dieten gevolgd, supplementen geslikt, maar het lijkt allemaal weinig tot niets uit te halen. Heel frustrerend !
Lies
31 Jan
Fijn dat je hierover een blog geschreven hebt. Ik was er ook zeer benieuwd naar. Inderdaad is zo'n uitzending niet volledig maar ik vind het wel goed dat er aandacht voor is. Ik had niet het idee dat de app van Daytwo als zaligmakend werd gepresenteerd en naar mijn idee is ook voldoende gezegd dat het enkel naar de bloedsuikerspiegel kijkt. Vandaar dat zo'n app mij ook een handige aanvullende tool lijkt als je wil weten waarop je wat betreft bloedsuiker wel of niet reageert. Niet meer en niet minder. Dat dat niet voldoende is en dat pizza niet gezond is, lijkt mij helder maar is ook wel heel erg goed dat je dat specifiek benoemd in je blog. Alles bij elkaar weer een goed helder verhaal Nienke! Toch wel ook cool eigenlijk dat het deel van Nederland dat van jou gehoord heeft, je dusdanig hoog heeft zitten dat je meteen gevraagd wordt om je expert opinion na zo'n uitzending. Dat zegt toch ook wat.
Petra
30 Jan
Duidelijk uitgelegd ! Dank je wel
Loeki de Leeuw
30 Jan
ik zie een fotootje staan van Nienke bij bovenstaande reactie van een ander. Een bug of gehackt?
De Groene Vrouw
30 Jan
Nee hoor! We hebben vandaag de website verhuisd en daarbij waren de laatste reacties weggevallen. Die hebben we handmatig teruggezet zodat niets verloren zou gaan :-)
Carmen
30 Jan
Wat ben je toch heerlijk objectief ????
Sunita
30 Jan
Mijn moeder heeft heel veel last van de darmen. Het is echt ondragelijk. De artsen schrijven al jaren omeprazol voor. Welke onderzoeken en behandelingen raad je aan?
De Groene Vrouw
31 Jan
Ik raad vooral aan om goed te onderzoeken wat de oorzaak is van de maag- en darmklachten. Wij - of een andere darmfloratherapeut - helpen je daar graag mee. Welke onderzoeken precies moeten worden aangevraagd is afhankelijk van de klachten die ze precies heeft en haar situatie. Ook dit kun je bij ons of bij een andere darmfloratherapeut laten uitzoeken. Kijk even onder het kopje 'onderzoek & consulten' om te zien wat wij voor haar kunnen doen; bij een andere therapeut zal dit er waarschijnlijk weer anders uitzien dus kijk even goed wat bij jullie past.
Janneke
1 Feb
Een consult lijkt me niet onverstandig en misschien goed om je te realiseren dat maagzuurremmers zorgen voor verlies aan voedingsstoffen; zeker bij langdurig gebruik.
izerina
30 Jan
Bedankt voor dit stukje. Als goedgelovige leek,dacht ik dat de informatie op tv uitgebreid was.
Jolanda
30 Jan
De uitzending vond ik interessant, zeker de app met adviezen ook over de combinaties van voeding.
Zelf had ik ook wel door dat deze uitzending ( zoals meestal) erg rooskleurig was, en dat 'n periode Echt eten altijd helpt! Zoals ook jij n mooie uitleg geeft. Deze blog maakt echter meer indruk. Heel mooi uitgelegd, ik hoop 'n x bij jullie langs te komen.....
Greetje
31 Jan
Hartelijk dank. Ik ben blij met de uitzendingen van DvM. Eindelijk wordt de gezondheid eens vanuit de goede hoek belicht en niet alleen symptoom bestrijding, zoals doorgaans regulier. Uiteraard is het niet volledig. Ik vrees dat als de uitzendingen wel volledig zouden zijn er een grote groep kijkers zou afhaken. Dan schieten we opnieuw ons doel voorbij. Bewustmaking op dit nivo is al heel belangrijk. De meer gespecialiseerden, meer ontwikkelden op dit gebied zullen dan op enig moment wel hier bij jullie terecht komen. Er zijn vele wegen die naar Rome leiden.
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!
Copyright © 2019 | De Groene vrouw - Eigenwijs in Darmflora, Voeding & Gezondheid | Disclaimer | Privacy & Cookie policy