Blog

Huiselijk geweld

18 Mar. 2013

Vandaag was er weer eens ouderwetsch huiselijk geweld in onze keuken. Bonen, welteverstaan. Geweekte bruine bonen, om precies te zijn: voor een heerlijke stoofschotel. Eet - pardon, lees - je mee? Vertel ik je ook gelijk even het hoe & waarom.

Want waarom zou je bonen nog weken, als ze ook gewoon in glazen potjes en goedkope blikken in de supermarkt staan? Lekker snel, lekker makkelijk, geen gezeur? Hoe snel en makkelijk ook, ik eet vrijwel nooit bonen uit pot of blik.

Om te beginnen eet ik het niet omdat ik het echt niet te hachelen vind. Gatverdamme, zo'n kleffe kwak bruine bonen uit een potje met ondefinieerbare jus. Melig gekookte witte bonen in tomatensaus, echt, al was het het laatste dat er te krijgen was. Bleugh. Zo, dat is eruit. Ik besef me dat er mensen zijn voor wie dit heerlijk jeugdsentiment is, maar ik ben niet opgevoed met bonen uit pot (wij aten eigenlijk überhaupt niet veel bonen), en ik hoef ze nu nog steeds niet.

Verteerbaarheid

Geweekte bonen zijn bovendien veel gezonder. Bonen zijn (net als zaden, noten en granen) embryo's. Het zijn baby's die de plant maakt om zijn genetische materiaal door te geven (sorry if I'm grossing you out). Net zoals iedere soort doet de plant er alles aan om zijn genetische erfgoed te beschermen.

In de schil van bonen zit bijvoorbeeld fytinezuur, een manier voor de plant om fosfor op te kunnen slaan, dat het zaad nodig heeft om te kunnen ontkiemen en groeien. En dat, helaas pindakaas, ook belangrijke voedingsstoffen als magnesium, ijzer en calcium aan zich bindt. Daardoor kunnen die niet meer worden opgenomen en heb je er dus helemaal niets aan.

Bonen kunnen lang, lang wachten voordat ze uitgroeien tot een plantje. Ze wachten tot ze op de één of andere manier terecht komen in vruchtbare bodem. Eén van die manieren is door zich te laten opeten en uitpoepen: want wat is er vruchtbaarder dan een eigen hoopje mest om in te groeien? Ze gaan er wel vanuit dat ze worden opgegeten door dieren zonder tanden (vogels enzo).

Om het spijsverteringskanaal te overleven, bevat de harde schil van bonen dan ook enzymblokkers. Dat zijn stoffen die de werking van de spijsverteringsenzymen blokkeren, zodat de bonenbaby niet per ongeluk verteerd wordt in de darm van de hongerige vogel. Wij kauwen de bonen wel gewoon, en al die enzymblokkers komen vrij in onze darmen, waar ze ervoor zorgen dat we de hele maaltijd minder goed verteren.

Protease-inhibitors, Trypsine- en Chymotrypsine-inhibitors... je hoeft ze niet uit je hoofd te leren, als je maar onthoudt wat ze doen: ze gaan de vertering tegen, en daarmee ook de opname van voedingsstoffen. In dier-observaties is zelfs aangetoond dat een dieet met veel niet-goed-geweekte bonen groeistoornissen kan veroorzaken. Jammer zeg. Bovendien levert het vervelende bij-effecten op ... beans, beans, the musical fruit ;-)

Gezond

Wat een gedoe. Moet je bonen dan maar helemaal laten staan? Zeker niet! Bonen zijn heel gezond. Ze zorgen voor een aanvulling van je aminozuren en de koolhydraten die erin zitten geven geen piek-dal-effect in je bloedsuikerspiegel (en dus in je energie).  Daarnaast wordt de consumptie van bonen in verband gebracht met het tegengaan van verschillende kankersoorten en hart- en vaatziekten.

Geweekte (en/of gedeeltelijk ontkiemde) bonen leveren bovendien veel vitamine C en B1, magnesium, koper en mangaan (kidneybonen) B5, B6, B11, zink en ijzer (adzukiboontjes) of nuttige plantenstoffen (zoals arabinogalactaan, flavonoïden zoals anthocyaan, en lange suikerketens die de darmflora helpen).

Weken

Het weken van gedroogde bonen is heel eenvoudig. Je zet ze onder water in een grote pan. Ze zwellen op, tot wel twee keer het gedroogde formaat, dus zorg dat je een grote pan hebt en veel water. Laat ze zo een nacht staan. Nu heb je twee opties:

1. Verwijder het water en kook de bonen met een schep grijs zeezout gaar. Eventueel kun je het kookwater nog een keer vervangen, maar dat hoeft niet per se. Eet smakelijk!

2. Laat de bonen ontkiemen door ze dagelijks te spoelen in vers water (als het erg warm is, zelfs 2x per dag). Laat ze goed uitlekken en doe ze terug in de pan. Na een dag of drie komen er kleine puntjes aan: je bonen zijn nu ontkiemd. Kook ze zoals hierboven, of laat met name de wat kleinere bonensoorten verder ontkiemen. Dat kan bijvoorbeeld met mungboontjes (taugé), katjang idjoe (tjapar), linzen, adukiboontjes en zwarte bonen.

Bonen hebben van zichzelf vaak een hartige smaak. Mijn favoriet zijn zwarte bonen in Oosterse schotels en roodwitte bonen (vraag me niet hoe ze heten) met gehakt, groenten en gerookte paprikapoeder.

De vraag van vandaag:

Hoe eet jij je bonen?

Vertel het ons in de reacties!

Veel van de informatie voor deze post vond ik in mijn lesmateriaal en in de volgende artikelen:

http://beaninstitute.com/beans-health-overview/

http://www.thehealthyhomeeconomist.com/why-you-must-soak-your-beans/


Reageren? Gezellig!

Reacties (12)

Ooievaar
6 Jun. 2013
Hoi Nienke en anderen,

Als linzen (e.a.) eenmaal geweld zijn (maar nog niet gekookt). Hoe lang zouden ze dan houdbaar zijn denk je? Ik heb er per ongeluk wat te veel in het water gegooid (snelle dingen die linzen!).
De Groene Vrouw
6 Jun. 2013
Zolang je ze dagelijks blijft spoelen, kun je ze kiemen. Dat duurt een paar dagen tot een week, en ze zijn dan ook nog prima eetbaar. Als je ze alleen weekt maar niet spoelt, zijn ze slechts een dag of twee houdbaar in de koelkast - ze schimmelen dan snel.
Martine
27 Mar. 2013
Bonen gewoon weken op het aanrecht? Las ergens dat het in de koelkast moet
De Groene Vrouw
27 Mar. 2013
Ik doe het altijd gewoon op het aanrecht :-)
Zou niet weten waarom het in de koelkast moest en sterker, de enzymen hebben ook een optimum temperatuur en die ligt vast niet bij 4 graden ;-)
izerina
18 Mar. 2013
Vroeger at ik ook bonen uit potjes.Maar bonen zelf koken smaakt inderdaad veel beter. Ik week een nacht,kook de bonen met wat bonenkruid(soms ook in de hooikist).Ik houd eigenlijk niet van invriezen. Maar doe dat toch,omdat ik maar kleine beetjes tegelijk gebruik.
jackie
18 Mar. 2013
Ik vond vorige week 2 25 kilo zakken witte bonen,
nog nooit gegeten, maar om ze nu zo weg te doen...

Heb je tips ??
De Groene Vrouw
19 Mar. 2013
Op Marktplaats zetten? ;-)
Ik vind bonen lekker, maar 50 kilo is wel erg overdreven...
meissie
18 Mar. 2013
Ik dacht gelezen te hebben dat het juist goed is om een scheutje zuur toe te voegen aan het weekwater? Zoals azijn of citroen? Of haal ik nu de boel door de war!
En waarom koken met grijs zeezout? Ik gebruik de bonen direct in mijn saus en laat het geheel minimaal 45 minuten koken... Of is dat ongezond?
Hmmmmm...ik dacht dat wij gezond bezig waren, maar ga dan toch twijfelen :-(

Oja, ik week een hele zak (€1,70 een kilo bij een arabische zaak) spoel het na, laat het goed uitlekken en vries het geheel dan in. Wanneer ik nodig heb haal ik de hoeveelheid er af en gebruik het direct in de pan. Nu twijfel ik...is dit juist? Ik vergeet nl nogal eens te weken :-) en heb zo altijd een voorraadje. Ik ben benieuwd nar jouw kennis hieromtrent.
De Groene Vrouw
19 Mar. 2013
Nee hoor, dat haal je niet door de war: een zurig medium is perfect. Het is niet verplicht, maar idd een klein scheutje zuur (azijn, citroensap, karnemelk, kefir) activeert het fytase en zorgt voor een betere afbraak van fytinezuur. Bedankt voor de aanvulling :-D

Ik kook bonen met grijs zeezout zodat
1. de schil makkelijker zacht wordt
2. de mineralen die in de bonen zitten, niet de neiging hebben om uit de bonen en in het kookwater te glippen (osmose).

Weken en invriezen klinkt mij niet verkeerd in de oren.
Meissie
19 Mar. 2013
Dus zoals ik het begrijp, ben ik goed bezig ;-)
Kookvocht is bij mij geen sprake van, ik gebruik het direct in de saus en laat het daarmee 45min oostaan.
Laura
18 Mar. 2013
waak koop jij die bonen? bij de natuurwinkel zijn er wel maat 5€ voor 500g!!
Kniepertie
18 Mar. 2013
€ 5 is niet teveul voor 2,5 kilo bonen, en dat hou je over als je 500 gram bonen weekt.
Overigens kan je ook bij de turkse winkel of toko terecht voor bonen,
groet
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!
Copyright © 2019 | De Groene vrouw - Eigenwijs in Darmflora, Voeding & Gezondheid | Disclaimer | Privacy & Cookie policy