Blog

Kruiden om in huis te hebben: Kaneel

1 Oct. 2014

Nee, je krijgt er geen kanker van en het geneest deze ziekte ook niet. Geen gevaar en ook geen wondermiddel - maar wat is Kaneel eigenlijk wél, en waarom hoort het in je keukenkastje?

Behalve dat het al bijna 'tis the season-tijd is (als je de supermarkten moet geloven), is Kaneel ook een wondermiddel. Of levensgevaarlijk. Tenminste, als je het internet moet geloven. Maar wat is er nu eigenlijk waar? En hoe zit het met de roddel dat jij Nepkaneel in je keukenkastje hebt?

Twee soorten

Om met dat laatste te beginnen: dat is waarschijnlijk waar. Tenzij je Rozemarijn of Iris heet, is de kans groot dat je geen echte Kaneel in je keukenkastje hebt. Er zijn namelijk talloze soorten in de Kaneelfamilie, waarvan we er twee regelmatig gebruiken. 90% daarvan is de Cinnamomum cassia ofwel de Cassia. Deze soort is wat je waarschijnlijk voor je ziet als je het hebt over Kaneel:

Cassia, in een dikke enkelvoudige rol Cassia, in een dikke enkelvoudige rol

Je ruikt het bijna. Kaneel (beide soorten) is de binnenbast van de kaneelboom. Cassia heeft dikke, enkelvoudige lapjes bast die ingedroogd het bekende kaneelpijpje vormen. Het cassia-kaneelpijpje is keihard en met geen mogelijkheid te snijden of breken (of in elk geval niet zonder een hamer en een flinke portie agressie).

Echte Kaneel daarentegen is fijntjes. Het is de geur van Ouderwetsche Kaneelkussentjes, van Echt Hele Goede Chai en van Oma's snoepwinkeltje in het openluchtmuseum. Doe je best: herinner je je hoe dat overduidelijk naar Kaneel ruikt, maar nét even rijker en dieper dan de kaneel die jij thuis door je appeltaart mikt?

Dat komt omdat Oma nog Echte Kaneel gebruikte, en jij Cassia. Echte Kaneel ziet er anders uit: een pijpje dat lijkt te bestaan uit tientallen kleine papierdunne rolletjes. Kijk maar:

Echte Kaneel, met flinterdunne brosse laagjes Echte Kaneel, met flinterdunne brosse laagjes

En hier zie je ze mooi naast elkaar:

Links de echte, rechts de goedkope nepperd Links de echte, rechts de goedkope nepperd

Echte Kaneel (Cinnamomum zeylanicum of C. verum) is door de papierstructuur ook makkelijk te breken en voelt wat bros aan. Maar wat betekent dat nu uiteindelijk voor je keuken? Cassia (Cinnamomum cassia, ook wel C. aromaticum of C. burmannii genoemd) is goedkoop, maar wordt als een inferieure soort beschouwd. Het bevat gedeeltelijk dezelfde etherische olie-bestanddelen (vandaar dat we het ook als substituut gebruiken).

Cassia bevat echter ook veel meer coumarines dan Echte Kaneel. Coumarines zijn aromatische inhoudsstoffen van planten; je ruikt ze bijvoorbeeld ook in pas gemaaid gras. Coumarines doen op zich geen vlieg kwaad, maar ze hebben wel antistollende eigenschappen (in de volksmond: 'bloedverdunnend'). Dat is handig om te weten als je bijvoorbeeld al antistollingsmiddelen gebruikt, of als je binnenkort een operatie moet ondergaan - een kaneelbroodje met kaneelijs en een Chai Latte de dag voor je naar de kaakchirurg moet, is misschien niet zo'n goed idee.

Geen wondermiddel, geen gevaar

Ja, hoe zit het daar eigenlijk mee? Op internet lees je van alles: kaneel zou giftig zijn en zelfs gevaarlijk voor een ongeboren baby, maar tegelijkertijd zou het, gemengd met honing, ook een panacee zijn voor alle kwalen van menstruatiepijn tot - jawel - kanker.

Zoals gewoonlijk hebben beide schreeuwerige krantenkoppen de klok horen luiden, maar is de klepel al tijden zoek. Wat belangrijk is om te onthouden is dat het in de gevaren-predikende hoek altijd gaat om coumarines, en dus om Cassia. Grote hoeveelheden coumarines zijn zwaar voor de lever. De LD50 (de dosering waarbij 50% van de proefpersonen overlijdt) van coumarine (dus niet van kaneel!) is 275 milligram per kilo lichaamsgewicht. Een gemiddeld veilig geachte dosering is 50mg per kilo lichaamsgewicht. De gemiddelde theelepel Cassiapoeder bevat ongeveer 5-10mg coumarines. Dat wil zeggen dat je minimaal 5 theelepels Cassiapoeder op moet lepelen om boven de veilige dosering uit te komen, en zeker een stuk of 15 theelepels voordat je ook maar in de buurt van de gevarenzone belandt.

Nu kun je dat natuurlijk geforceerd in 1x naar binnen werken, maar we weten allemaal waar dat op uitdraait:

Maar in de praktijk is de kans dat je 15 theelepels Kaneel in 1 dag binnenkrijgt, natuurlijk nogal verwaarloosbaar. De gezondheidswaarschuwingen voor kaneel zijn niet stom - een beetje oppassen kan nooit kwaad natuurlijk - maar wel lichtelijk overdreven. En zoals gezegd gelden ze voor Cassia; Echte Kaneel bevat veel minder coumarines.

Echte Kaneel & je gezondheid

Maar wat bevat Kaneel dan wel? En wat doet dat met je gezondheid? Kaneel (de echte dus) dankt een groot deel van zijn eigenschappen aan de etherische oliën die ook verantwoordelijk zijn voor de heerlijke geur. De olie van Kaneel is extreem verwarmend en doorbloedingsbevorderend. Het is niet voor niets dat we Kaneel vooral associëren met koude winteravonden, appeltaart en warme chocomel bij de open haard.

De doorbloedingsbevorderende eigenschappen merk je ook in je buik, waar het zorgt voor een betere doorbloeding van het spijsverteringsstelsel en de aanmaak van meer spijsverteringssappen. Het wekt daardoor de eetlust op (nog een stukje appeltaart, anyone?) en helpt de vertering een handje op weg. En oh ja - de verwarmende, doorbloedingsbevorderende werking strekt zich ook uit tot je intieme delen, waardoor Kaneel ook wel (terecht) gezien wordt als een afrodisiacum...

Maar interessanter voor dagelijks gebruik is de regulerende werking op de bloedsuikerspiegel. Kaneel heeft een insuline-achtige werking en laat glucose beter opnemen in de cellen; daarbij verhoogt het de insulinegevoeligheid van de cel. Met andere woorden: meer glucose de cel in, minder insuline nodig, stabielere bloedsuikerspiegel. Nu is dat geen reden om de hele dag door kaneelbroodjes te eten of je diabetesmedicatie overboord te gooien, maar als je moeite hebt met het op peil houden van je bloedsuikerspiegel na het eten van iets zoets, kan Kaneel je daar wel bij helpen.

Ook kan het de bloedcholesterolspiegel helpen reguleren, door hetzelfde stofje (MHCP) dat ook de bloedsuikerspiegel onder controle helpt te houden. Maar dit zijn gespecialiseerde toepassingen - dus wil je hier echt mee aan de slag, ga dan naar een goede therapeut en ga niet zelf lopen hannesen met een overjarig potje kaneelpoeder uit je keukenkastje. Ik zou overigens sowieso capsules adviseren, want de benodigde hoeveelheid van ca. 2 gram is al behoorlijk pittig om op een theelepeltje in te nemen - bovendien is de kwaliteit van goede merken capsules gecontroleerd (en zoals altijd, vanwege de huidige wetgeving: ik verkoop ze niet, daarom mag ik dit zeggen - en ik mag je dus ook niet vertellen waar je ze haalt).

Dus helaas, Kaneel geneest geen kanker (zelfs niet in combinatie met honing), werkt maar heel matig tegen menstruatieklachten (er zijn veel betere kruiden), doet inwendig al helemaal niets voor haaruitval en nee, het redt je ook niet van de rand van de afgrond als je sjalalala-twiedeliediedie over de bergtop gereden bent.*

Je kunt het wél gebruiken als verwarmend drankje in de herfst en winter, om je immuunsysteem te ondersteunen en om je spijsvertering een handje te helpen. En natuurlijk omdat het onmogelijk lekker is. Omnomnom. De Echte Kaneel is een stuk duurder dan de Cassia. Maar ik vind het de moeite waard. Zelf heb ik ze beiden op voorraad; voor baksels gebruik ik de Cassia, voor ergens overheen (Latte!) meestal de Echte. Hoi, Oma :-D

* Heb je geen idee waar deze referentie over gaat, dan ben je vast onder de 30. Nou vooruit.

De vraag van vandaag:

Wat doe jij met Kaneel - en doe je dat met de Echte of de Cassia?

Vertel het ons in de reacties!


Reageren? Gezellig!
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!
Copyright © 2019 | De Groene vrouw - Eigenwijs in Darmflora, Voeding & Gezondheid | Disclaimer | Privacy & Cookie policy