Blog

Wasbare luiers: zo werkt het

5 Jun. 2010

Je vindt het wel interessant, wasbare luiers. Of mischien ben je er net mee begonnen. Maar al die termen... wat is nou wat en hoe werkt het? Lees het in dit artikel!

Termen

Hydrofielluier: de grote witte vierkante lappen (ca. 70x70) die je meestal sowieso in huis hebt om je kindje mee af te drogen. Ze kunnen gevouwen worden en als luier gebruikt worden (vroeger met een veiligheidsspeld, nu met een Snappi luierklemmetje). De iets dikkere variant van de hydrofielluier heeft een wafelmotief en wordt oogjesluier genoemd.

Inlegger: Ook wel Booster genoemd. Dikke lap stof (vaak in de vorm van een 'maandverbandje' zeg maar) die je in de luier legt voor extra absorptie van urine, bijvoorbeeld voor 's nachts. Kan van verschillende materialen gemaakt zijn, net zoals de luiers zelf. Niet verwarren met inlegdoekjes.

Inlegdoekjes: Dun doekje van stevig papier of fleece. Bedoeld om de poep op te vangen, zodat de luier niet gespoeld/geweekt hoeft te worden. Niet verwarren met inleggers ofwel boosters.

Longie: Wollen overbroekje met lange(re) broekspijpen. Eigenlijk een wollen broekje dat ook als overbroekje fungeert.

Overbroekje: Broekje dat het vocht dat opgenomen is door de luier, tegenhoudt zodat het niet in de kleertjes komt. Kunnen van verschillende materialen gemaakt zijn zoals PUL, Fleece of Wol.

PUL: PolyUrethaanLaminaat. Een middel dat op een andere stof (bijvoorbeeld katoen) kan worden aangebracht om het waterdicht te maken. Voordeel is dat het waterdicht is, maar wel ademt. Veel overbroekjes zijn van PUL. Je kunt het niet zelf maken, maar er is wel losse PULstof te koop met allerlei leuke patroontjes, waar je zelf overbroekjes van kunt maken.

Snappi: luierklemmetje met drie haakjes, waarmee je luiers vast kunt zetten als ze geen drukknoopjes of klittenband hebben.

Wasbare luiers: tegenwoordig zijn veel luiers niet meer van katoen maar van andere materialen, zoals bamboevezel, hennepvezel of synthetische materialen. Ze hebben elk zo hun eigen voordelen.

Wolbroek: een overbroekje van wol. In verschillende uitvoeringen verkrijgbaar, van een 'gewoon' overbroekje tot een longie.

Hoe het werkt

Zoals bij een papieren luier, moeten de urine en poep worden opgevangen. De luier is gemaakt van absorberend materiaal, die de urine opvangt. De poep komt in de luier en kan worden uitgespoeld. Voor extra absorptie zijn er inleggers (boosters) verkrijgbaar van absorberend materiaal (bijvoorbeeld bamboevezel of synthetisch materiaal). Deze kun je in de luier leggen, bijvoorbeeld voor 's nachts.

Om de poep op te vangen, zijn er inlegdoekjes. Deze zijn gemaakt van stevig papier of van fleece. Je hoeft de luier dan niet meer uit te spoelen, want het inlegdoekje kan met poep en al het toilet of de vuilnisbak in (van fleece inlegdoekjes kun je de ontlasting af schudden in het toilet en dan het doekje meewassen met de luiers). De luiers blijven vaak zo schoon dat ze gewoon met de handdoekenwas mee kunnen!

Over de luier heen moet nog een overbroekje om het vocht tegen te houden. De luier wordt door-en-door nat, dus als je geen overbroekje gebruikt worden de kleertjes nat. Bij all-in-one-luiers en bij pocketluiers zit het overbroekje al vast aan de luier zelf. Je hoeft er dan dus geen apart, los overbroekje meer overheen te doen.

Vanaf de billetjes gezien krijg je dus:

1. Een papieren of fleece inlegdoekje

2. Eventueel een extra inlegger of booster voor meer absorptie

3. De luier zelf

4. (al dan niet aan de luier vast) Het overbroekje

5. De kleertjes.

 

Verschillende soorten

Vouwluier: vierkante of rechthoekige doek die je zelf nog in luiervorm moet vouwen. Ze hebben geen elastiek, waardoor borstvoedingspoep nog wel eens langs de luier wil lekken, en ze nemen niet veel vocht op. Zijn wel goedkoop.

Voorgevormde luier: luier die al in de vorm van een wegwerpluier gemaakt is. Met elastiek bij de beentjes en het ruggetje voor een betere pasvorm (poep lekt niet meer langs de luier!) Sluit met drukknoopjes, klittenband of een snappi.

Pocketluier: een overbroekje met een 'zakje' erop, waar je inlegmateriaal indoet voor de absorptie. Je doet de inleggers er van tevoren in en doet het geheel dan om als een pamper. Meestal synthetisch.

All-in-One: de wasbare pamper. Overbroekje, absorptiemateriaal en alles, aan elkaar vast. Je trekt het aan en uit als een pamper, alleen gooi je het niet weg maar was je het steeds.

Meegroeiluier/OneSize: een luier die de hele luierperiode meegaat, van geboorte tot zindelijkheid. Waar een gewone luier verschillende maten kent, kun je de OneSize op een bepaalde manier vouwen of vastzetten zodat hij kleiner en groter is. Handig, maar de ervaring leert dat ze bij heel jonge babies en bij groot uitgevallen peuters soms niet helemaal ideaal zitten.

Nachtluier: Een aparte Nachtluier is niet per se nodig. Het gaat om de absorptie. Luiers van Bamboe (eventueel met een extra inlegger) nemen gewoon erg veel vocht op en zijn daardoor meestal geschikt voor de nacht. Heb je geen bamboe luiers, dan kun je die eventueel apart bijkopen; maar er zijn genoeg ouders die het op een andere manier doen, met de luiers die ze hebben en een extra inlegger erin bijvoorbeeld. Sommige kindjes plassen 's nachts echt heel veel; maar dan zou zelfs een papieren luier het niet de hele nacht houden, dus dan zul je gewoon een keertje extra moeten verschonen. Meestal gaat het goed met een goed-absorberende luier; ook (of zelfs juist) met een wollen overbroekje!

Materialen

Bamboe: neemt veel vocht op en is populair. Voor de teelt zijn geen pesticiden nodig, maar het proces om er stof van te maken is milieubelastend. Er is een minder milieubelastende techniek, maar de meeste bamboeluiers zijn nog van de meer milieubelastende stof gemaakt. Droogt langzaam omdat het zoveel vocht opneemt.

Hennep: neemt veel vocht op, maar doet er wat langer over om dat te doen. Hierdoor ontstaan soms langs de luier lekplaatsen omdat de urine niet snel genoeg opgenomen wordt. Zeer milieuvriendelijke teelt en ook een milieuvriendelijk productieproces. Erg duurzaam. Worden ook wel gebruikt als 'tweede luier' om een eerste luier heen. De eerste luier doet het snelle opneemwerk, de tweede luier het grote absorptiewerk.

Katoen: neemt relatief minder vocht op, de teelt van niet-eco-varianten is slecht voor het milieu. Gaat wel lang mee, droogt snel en is gangbaar.

Synthetisch: bijvoorbeeld fleece en andere synthetische materialen. Niet bijzonder milieuvriendelijk. Hebben vaak een bovenlaag van fleece en een kern van absorberend synthetisch materiaal (microvezel). Billetjes blijven door de fleece droger, maar het geheel is wel minder ademend en broeieriger dan natuurlijke materialen. Droogst snel, is vaak al nagenoeg droog na het centrifugeren.

Inlegdoekjes & Overbroekjes

Inlegdoekjes

Bestaan van papier en van fleece.

Het voordeel van papier is dat je het doekje-met-inhoud direct weg kunt gooien als erin gepoept is; als er alleen in geplast is kun je het meewassen (en drogen!) en de steviger soorten gaan dan tot wel drie keer mee. Ze pluizen niet in de was.

De fleece doekjes laten de urine wel door maar niet terug. De billetjes blijven dus droger. Dat kan een voordeel zijn voor kindjes met luieruitslag die reageren op de nattigheid. Maar voor kindjes die juist uitslag krijgen van warmte/broeierigheid is fleece weer geen goed idee, omdat het wat minder ademt dan natuurlijke materialen. De fleece is van een speciale kwaliteit, die niet irriterend is, dun, en toch stevig zodat hij meegewassen kan worden. Bij fleece kun je de poep er in de meeste gevallen zo afschudden in het toilet.

Overbroekjes

Wol: Natuurlijk materiaal, heel goed ademend. Reguleert de temperatuur perfect: de billetjes zijn onder een wolbroek dezelfde temperatuur als de rest van het lichaam! Houdt vocht tegen door het van nature aanwezige wolvet (lanoline). Moeten dan ook eens per 2-4 wasbeurten opnieuw in de lanoline gezet worden. Sommige kindjes kunnen niet goed tegen de minuscule 'weerhaakjes' die in de wol zelf zitten. Een lanoline-allergie komt nagenoeg nooit voor (wel een allergie voor pesticide-resten in niet-residue-geteste lanoline!).

Sommige soorten zijn machinewasbaar, andere moeten op de hand. Wol is zelfreinigend: als er geen poepvlekken inzitten is buiten luchten voldoende om het broekje te reinigen.

Als er niet op tijd gelanoliseerd wordt geven ze soms drukdoorlekken.

Fleece: Eigenlijk net als bij wol, maar dan synthetisch. Ademt, maar minder goed dan wol en heeft niet dezelfde temperatuurregulerende eigenschappen. Ondanks wat de fabrikant beweerd, moeten ze nog wel in de lanoline gezet worden voor een optimaal resultaat. Geschikt voor kindjes die niet tegen wol kunnen en die geen last hebben van broei.

PUL: PolyUrethaanLaminaat. Een middel dat op een andere stof (bijvoorbeeld katoen) kan worden aangebracht om het waterdicht te maken. Voordeel is dat het waterdicht is, maar wel ademt. Veel overbroekjes zijn van PUL. Je kunt het niet zelf maken, maar er is wel losse PULstof te koop met allerlei leuke patroontjes, waar je zelf overbroekjes van kunt maken.

Billendoekjes

Billendoekjes zitten helaas barstensvol ingrediënten die je liever niet op je kind wilt smeren, zoals parabenen, parfumstoffen en aardolie-achtige producten. Er bestaan tegenwoordig ook billendoekjes waar dat allemaal niet in zit, te krijgen bij webwinkels, de natuurwinkel en de etos. Je kunt er ook voor kiezen om ze helemaal niet te gebruiken. Met een (hydrofiel) washandje en een bakje warm water gaat het meestal prima; het washandje kun je gewoon met de luiers meewassen. Voor onderweg doet een maxi-wattenpad met daarop Weleda's Babybodymilk ook goed dienst. Er bestaat discussie over het zelf maken van doekjes met zeep, maar ik ben nog geen recept tegen gekomen waar ik 100% achter kan staan dus die laat ik hier even buiten beschouwing. Maar dat is een persoonlijke mening natuurlijk.

Milieu en Kosten

Op de vraag of wasbaar nu écht beter is voor het milieu en voor de portemonnee kan ik kort zijn: JA.

Er zijn onderzoeken geweest waarin ook de productie, verwerking, transport, wassen, afbraak etc. werd meegerekend en de milieuwinst is echt aangetoond. (sorrry, ik heb geen internetlink; waarschijnlijk vind je het één en ander aan info bij milieudefensie of soortgelijke clubs). Gemiddeld bespaar je bij een eerste kind (ook inclusief waskosten) zo'n 1000 euro als je wasbare luiers gebruikt; bij een tweede kind wordt dat 1500. Kun je best leuke dingen mee doen. Je kunt de winst nog vergroten door tweedehands luiers te kopen (of je nieuwe luiers weer door te verkopen nadat je ze gebruikt hebt) of door zelf luiers te maken.

Gedoe?

Valt reuze mee. Tegenwoordig hoef je geen luiers meer te spoelen, schrobben, koken, strijken en vouwen en de veiligheidsspelden zijn ook uit de mode. Luiers kunnen op 60 of zelfs 40 graden gewassen worden. Als je een inlegdoekje gebruikt, blijven ze doorgaans zo schoon dat je ze niet hoeft te spoelen en inweken. Je kunt ze gewoon 'droog' bewaren in een luieremmer tot de volgende was, en je kunt ze zelfs mee laten draaien met bijvoorbeeld de handdoekenwas. Wacht je liever tot je een hele luierwas doet, dan doe je meestal 1-3 keer per week een extra was.

Het is trouwens ook niet 'zielig' voor een baby om de natte luier te voelen. Vergeet niet waar hij vandaan komt... negen maanden vochtigheid. Als een baby geboren wordt, 'verwacht' hij niet dat hij altijd helemaal droog zal blijven (hij verwacht ook niet het tegendeel, hij verwacht helemaal niets behalve moederliefde). Als het kind wat ouder is gaat het wel merken dat het nat wordt van plassen. Doordat ze die link leggen, zijn veel kinderen met wasbare luiers eerder zindelijk dan met papieren luiers (gemiddeld 2,5 versus 4). Er zijn natuurlijk altijd uitzonderingen, maar dit is gemiddeld het geval.

Hygiëne

Vrijwel alle wasmiddelen zijn tegenwoordig goed genoeg om bacterien te doden, dus dat zou geen punt moeten zijn. Ook op 40 graden worden de luiers goed schoon. Gebruik liever geen wasmiddelen met enzymen, die kunnen de vezels van de luiers aantasten. Blijven er nog verkleuringen achter, dan kun je die perfect wegkrijgen door de luiers een middagje in de zon te hangen. Zonlicht breekt de bruine kleurstof uit ontlasting (bilirubine) namelijk af. Gewassen is dus schoon. En wat meer is: waar komen die bacteriën vandaan.... uit de ontlasting. Dus uit het lichaam. Ze waren daar dus al eerst en het lichaam is erin geslaagd om de 'bad guys' eruit te werken. Met andere woorden: het zijn wel bacteriën, maar zolang de darmflora en de vaginale/onder-voorhuidflora in orde zijn, is poep geen bedreiging.

Tips & Tricks

- Wollen overbroekjes zijn meestal ideaal bij rode billen, omdat ze zo goed ademen en temperatuurregulerend zijn. Ook voor 's nachts kunnen ze gebruikt worden, zolang ze maar goed in de lanoline gezet zijn!

- Wol kun je ook gebruiken om rode billen te voorkomen en herstellen. 'Heilwolle' is in feite gewoon schone maar nog vette wol. Je legt een plukje tussen de billen en de luier/inlegdoekje. Het zorgt voor een luchtlaagje zodat de urine de billen niet meer raakt, en de lanoline helpt de huid te herstellen.

- Voor rode of extreem gevoelige billen bestaan er ook aparte inleggers van zijde. Luxe, maar iets duurder en ze moeten met de hand uitgewassen worden. Dus je kunt ze beter pas aanschaffen als blijkt dat je ze écht nodig hebt.

- Mensen die wegwerpluiers gewend zijn, vinden een wasbare luier soms een 'dik pakket'. Hierdoor passen rompertjes niet meer en zijn ze bang dat hun kindje er last van heeft bij het omrollen, kruipen etc. Wat de rompertjes betreft: meestal valt het mee: je begint gewoon een week of wat eerder aan een grotere maat dan anders. Er bestaan ook speciale rompertjes-verlengstukken. Wat de bewegingsvrijheid betreft: een kindje heeft er minder last van dan wij. Sommige kindjes bewegen makkelijker zonder dan met luier, maar dat betekent alleen dat ze nog iets sterker moeten worden voordat ze het ook mét luier kunnen. Komt vanzelf goed!

- Wist je dat het breed luieren (wat je met wasbare luiers eigenlijk bijna automatisch doet) goed is voor de ontwikkeling van de heupjes; net zoals dragen in een draagdoek daar ook goed voor is? De heupkopjes van een baby zijn nog niet helemaal uitgehard. De optimale positie om ze te laten uitharden is breed (in een hoek van 90 graden, ofwel de Kikkerhouding). Breed luieren benadert deze houding.

- Je kunt wasbare luiers en overbroekjes ook goed zelf maken, als je een beetje handig bent met de naaimachine. Het is niet moeilijk! De materialen kun je vaak online bestellen; de Xenos heeft Bamboevezel handdoeken waar je luiers en inleggers uit kunt vormen.

Als je na dit verhaal nog steeds niet helemaal duidelijk voor ogen hebt hoe het nu precies zit (of als je de luiers gewoon even wilt voelen en bekijken) kun je altijd een keer langsgaan bij een wasbare luier-consulente bij jou in de buurt, waar je gratis terecht kunt om het allemaal nog eens 'live' te horen! Wasbare luiers gaan veel meer 'leven' als je ze in je handen hebt, kunt voelen en in het echt kunt zien.


Reageren? Gezellig!

Reacties (6)

Baukje
18 Oct. 2018
Hallo, ik ben me aan het verdiepen in goed beddengoed en kom matrasbeschermers tegen gemaakt van tencel en pul. Opzoekend wat pul is, kom ik erachter dat het zelfde materiaal is als pur-schuim, dat heel schadelijk kan zijn. PU staat voor polyurethaan. Ik schrik hier best van.
Weet jij of ooit iemand heeft onderzocht wat PUL doet /kan doen om onze kinderbilletjes?
Baukje
De Groene Vrouw
19 Oct. 2018
Een PUL-laagje komt nooit tegen de babybillen aan. Het zit om de luier heen (al dan niet vastgemaakt), die gemaakt is van katoen, bamboe of andere natuurlijke materialen. Het raakt de huid dus niet. Maar als je het per se niet wilt gebruiken, kun je ook kiezen voor een overbroek van wol.
B. Molenaar
8 Feb. 2014
Voor mijn zoontje heb ik zelf luiers gemaakt. Met heel veel moeite heb ik wat PUL en Hennepfleece kunnen bemachtigen. Nu wil ik voor mijn dochtertje ook luiers en overbroekjes maken.

Ik lees in het stuk hierboven dat de Xenos bamboo handdoeken zou hebben? Bij die van ons heb ik niks kunnen vinden.

Er lijken toch wel wat mensen te zijn die zelf luiers en overbroekjes maken. Weet iemand misschien goede adressen voor leuke PUL printjes, wind pro fleece, Bamboe en Hennep stoffen?
Of moet ik dan toch in Amerika bestellen?
De Groene Vrouw
9 Feb. 2014
Het stuk is van een paar jaar geleden ;-)
PUL bestel je bij een aantal webwinkels, ook in Nederland. Storm op Zolder had het vroeger, maar die zijn gestopt; gewoon even rondvragen, er zijn vast nog wel mensen die het verkopen. Bamboe en hennep stoffen vind je misschien wel bij Stofeerlijk.nl of Sewnatural.eu.
Fleur
13 Mar. 2013
Helemaal geweldig die wasbare luiers, maar ik gebruik Naty... da's toch ook ok!? Of?
De Groene Vrouw
13 Mar. 2013
Ken ik niet ;-) dus daar kan ik niet heel veel over zeggen...
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief!
Copyright © 2019 | De Groene vrouw - Eigenwijs in Darmflora, Voeding & Gezondheid | Disclaimer | Privacy & Cookie policy