Stop de tijd! Over zomertijd en wintertijd en waarom we niet meer willen wisselen

Stop de tijd! Over zomertijd en wintertijd en waarom we niet meer willen wisselen

tijd...

Gisteren besloot het Europees Parlement dat we af willen van de ‘Daylight Savings Time‘, ofwel het wisselen tussen zomertijd en wintertijd. Komend weekend gaat de klok gewoon nog een uurtje vooruit, maar in 2021 zou dit afgelopen moeten zijn.

Moet je daar blij mee zijn? Wat betekent het voor je gezondheid? En – aangezien alle landen zélf mogen kiezen – moeten we straks stemmen voor permanente zomertijd of permanente wintertijd?

 

De klok aan de muur vs. je biologische klok

Voor ons lichaam is het helder: de klok verzetten (welke kant dan ook op) is gewoon een stom idee. Die klok aan de muur bestaat namelijk nog maar iets meer dan 1000 jaar – en hoewel we daarvoor wel zonnewijzers hadden, werden we over het algemeen wakker van het zonlicht dat door de ramen scheen (of van een haan) en van de stijgende temperatuur, en niet van een wekker.

Ons lichaam daarentegen, heeft al vanaf het begin der tijden een biologische klok. Een natuurlijk ritme – ook wel Circadiaan(s) ritme genoemd – dat iets meer dan 24 uur duurt en dat zich afstemt op de hoeveelheid licht op een dag. We zijn niet de enige: door de toename van licht weten ook de vogels dat ze moeten gaan zingen, de planten dat ze moeten gaan groeien en de katten dat ze krols voor je raam moeten gaan zitten mauwen. This is life.

Het lijkt misschien lekker, die zomertijd waardoor het ‘s zomers een uurtje langer licht is. Maar we hebben geen extra tijd – de tijd is alleen verschoven. Het wordt dus ‘s ochtends ook later licht (duh). En juist het ochtendlicht hebben we nodig: dat bepaalt namelijk de kracht van onze cortisolpiek bij het wakker worden. Hoe hoger je cortisolpiek ‘s ochtends, hoe meer energie je hebt om de rest van de dag door te komen. Is het later licht (later dan dat wij wakker worden), dan is de cortisolpiek dus minder krachtig en heb je minder energie over voor de rest van de dag. Tegelijkertijd moet het ook op tijd weer donker zijn zodat we genoeg melatonine aan kunnen maken om een goede slaapkwaliteit te hebben. Melatonine en Cortisol houden elkaar in evenwicht, mits we ons houden aan het ritme van ‘de natuur’ – onze biologische klok. Door de klok aan de muur te wisselen, brengen we onze biologische klok in de war.

Door die biologische klok heb je overigens ook last van een jetlag als je ineens naar een tijdzone reist die niet de jouwe is: je Circadiaanse ritme raakt van slag en daar wordt het leven niet beter van. Idem dito voor mensen met onregelmatige nachtdiensten. En ook – in mildere mate – voor het verzetten van de klok-aan-de-muur. Jij hebt de boodschap namelijk wel meegekregen, maar je biologische klok niet. En dus is het ieder jaar weer gedonder: kinderen willen niet slapen, jij zit half snurkend in de auto naar je werk. Er schijnen in de week na het verzetten van de klok zelfs meer ongelukken en hartinfarcten voor te komen.

Voor onze gezondheid is het twee keer per jaar wisselen van de tijd dus niet zo’n goed idee. Maar is het vooral de wisseling, of zijn de tijden zelf ook onhandig?

 

Zomertijd of Wintertijd?

Daylight Savings Time is ingevoerd in 1977 (daarvoor hebben we er overigens al mee geexperimenteerd van 1916 tot 1945). De achterliggende gedachte was: als het ‘s avonds langer licht is, hoeven de lampen minder vroeg aan en dat bespaart energie (dit was ten tijde van de oliecrisis). Dat laatste blijkt dus achterhaald: we doen de lampen (die inmiddels veel minder energie kosten dan de ouderwetsche gloeilamp) misschien wat later aan, maar de airco en verwarming worden juist eerder aangeslingerd en draaien een groter deel van de dag – en dat kost veel meer energie dan die paar LED-lampen. Niet dat ik daar verder verstand van heb, maar dat lees ik dan en ik denk dat er wel iets in zit.

Sinds de invoering is er al gekissebis over: of het nou wel zo’n goed idee is geweest. De laatste jaren neemt het gemor toe: we willen af van het verzetten van de klok. En nu gaat dat dus gebeuren. Een prima beslissing wat mij betreft. En of het op economisch vlak nu wel of niet beter is: ons lijf zal er in elk geval gelukkiger van worden.

Maar dan. Deel twee van het verhaal is dat de EU weliswaar beslist dat we stoppen met het verzetten van de klok, MAAR dat ieder land nu zelf moet gaan bepalen welke tijd ze willen aanhouden. Alsof wij daartoe in staat zijn – ik ben niet zo politiek georiënteerd maar volgens mij heeft Brexit toch wel laten zien dat de stemmende goegemeente niet altijd kan bepalen wat echt het beste voor ze is.

Ook in Nederland zijn er al peilingen en interviews geweest en guess what? Mensen kozen massaal voor de Zomertijd. Vonden ze gezelliger. Zomertijd wordt geassocieerd met lange warme avonden, cocktails op het strand en lekker hangen in de zon. Natuurlijk is dat niet wat een permanente Zomertijd betekent. Maar dat snapt de gemiddelde cocktaildrinker blijkbaar niet. En dus is het tijd. Tijd voor educatie…

 

Kies voor de Wintertijd

Om te begrijpen wat we het beste kunnen kiezen, gaan we terug naar de biologische klok én naar de tijdszones. De tijdszones zijn zo opgesteld in het midden van de tijdszone, de zon om 12.00 op haar hoogste punt staat. Voor ons is dat eigenlijk een uur eerder dan de tijd die we nu hanteren. Dat komt omdat de Duitsers tijdens de 2e wereldoorlog besloten dat alle bezette gebieden (dus ook Nederland) mee moesten met de Midden Europese Tijd, een uur later dan de Amsterdamse Tijd die we daarvoor hanteerden. Dit is zo gebleven en, ik quote even het NRC:

Sindsdien ligt ons land in een zone die qua locatie eigenlijk niet klopt. In de praktijk betekent dit dat de zon hier ’s winters gemiddeld pas om 12.40 op zijn hoogst staat. In de zomertijd is het verschil met de ‘natuurlijke tijd’ nog groter, omdat de klok een uur vooruit wordt gezet. Dan staat de zon niet om 12.00 uur op zijn hoogst, maar rond 13.40 uur.

Biologisch gezien klopt onze tijd dus sowieso al niet, maar als we permanent voor Zomertijd zouden kiezen, zitten we bijna 2 uur buiten onze ‘echte’ tijdszone. Een permanente zomertijd betekent ook dat het hier hartje winter pas om 9.45 licht wordt. Ik herhaal: als we kiezen voor holladiejee-altijd-zomertijd in Nederland, wordt het ‘s winters pas om kwart voor tien licht. KWART VOOR TIEN. Wat denk je dat dat doet met het cortisol in ons lichaam? En dus met je energie voor de hele dag?

Kijk maar, hier is een verhelderend plaatje van de NOS:

Bron: de NOS https://nos.nl/artikel/2277653-europees-parlement-wil-af-van-het-verzetten-van-de-klok.html

Bron: de NOS
https://nos.nl/artikel/2277653-europees-parlement-wil-af-van-het-verzetten-van-de-klok.html

Met permanente wintertijd is het hier ‘s zomers dus een uurtje korter licht – de zon gaat dan onder rond 21.00 op de langste dag (het is dan echt donker rond een uur of 23.00), maar de zon komt ‘s winters, net als we nu gewend zijn, op om iets voor 9.00 ‘s ochtends. Bij een permanente zomertijd is het ‘s zomers dus wat langer licht maar – ik zeg het gewoon nog een keer – de zon komt dan ‘s winters pas op om 9.45.

Maar goed, dat weet cocktailend Nederland blijkbaar niet. Laten we daarom beginnen met het geen Zomertijd en Wintertijd meer te noemen, Maar respectievelijk CET (Central European Time) en Standaardtijd. Zo heten ze namelijk officieel en er zit een stuk minder Rosé-connotatie aan, waardoor mensen objectiever kunnen kiezen. Wintertijd heet overigens niet voor niets Standaardtijd: dat is wat we hier al hadden, en de Zomertijd is daarbij gekomen. Wintertijd is dus onze ‘echte’ tijd.

Volgens chronobiologen zou het zelfs beter zijn om nog een uur eerder dan Standaard tijd, namelijk op GMT (Greenwich Mean Time) te leven in Nederland. Dan zitten we in het Oosten van die tijdszone en dat schijnt optimaal te zijn (waarom precies, weet ik niet maar ik vermoed vanwege die cortisol in de ochtend). Maar laten we niet teveel eisen…

Overigens, als je je nu ‘lekkerder’ voelt in de Zomertijd, dan wil dat niet zeggen dat een keuze voor permanente Standaardtijd jouw systeem in de war schopt. Het wordt namelijk – zoals je nu ook al merkt – vanzelf eerder licht en later donker ‘s avonds. En omdat de tijd straks niet meer ‘ineens’ verzet wordt, zul je daar weinig van merken en komt je lichaam vanzelf in de ‘zomermodus’.

Ziezo. De strijd zal langzamerhand losbarsten. Laten we vroeg (ha!) beginnen met iedereen goed informeren. Vertel het je baas, je tante en je cocktailvriendinnen: we zijn echt beter af als we kiezen voor de Standaardtijd (wintertijd dus).

 

De vraag van vandaag:
wat is jouw favoriete tijd?
Vertel het ons in de reacties!

 

Reageren? Gezellig!

Reacties (91)

  • Ingrid

    Fijn! Zo’n duidelijk artikel over de toekomstige ‘tijd’. Ik hoop zo dat er gekozen wordt voor lichamelijk welzijn. En dan heb ik het over verstandig zijn. Jawel, luisteren naar ons lichaam.
    Ik weet hoe het voelt hormonaal ontregelt te zijn. Niet aan te raden.
    Maar als je dit artikel leest snap je toch waar je voor kiezen ‘moet’? Tot mijn , jawel, afgrijzen want stel je voor dat zij een doorslaggevende stem krijgen, lees ik dat veel mensen nog steeds gaan voor wat ze het beste uitkomt. Wat ligt daaraan ten grondslag? Onverschilligheid? Ongeloof of onbenul? Arrogantie? Geld? We staan als mensheid steeds verder van de natuur af.
    Klimaat/milieu is nu een issue. Maar begrijpen de mensen wel echt waar het om gaat. Want als je jezelf geen gezonde rust gunt, hoe moet je dan begrijpen dat we het natuurlijk leven om ons heen verstoren en de impact ervan? Als je zelf niet ervaart wat stilte is hoe moet je dan de impact beseffen van ons aanhoudende lawaai op de dieren die de drive van geld niet kennen maar simpelweg hun prachtige leven leven.
    Als je maar steeds gaat voor ogenschijnlijk gemak en fun, hoe rijm je dat dan met de werkelijke wereld om ons heen.
    Nee hoor. Ik dwaal niet af. Werkelijk zorgen voor jezelf gaat je doen beseffen wat we aanrichten op deze wereld en zorgen voor een ommekeer in hoe we onze medebewoners en onze leefgrond behandelen.
    Ik zeg de beste cortisol en melatoninetijd!
    Geen geldtijd. Beste werkgevers. Dat levert uiteindelijk meer op.

  • Neyrinck Gerda

    Liever de standaardtijd.
    Is veel beter voor ons bioritme.Grt.

  • Karen

    Geef mij de standaardtijd maar terug. Al sinds de start van dat verzetten van de klok, in 1977, voel ik me de eerste weken van de nieuwe tijd, een soort zombie en ik kom ‘s morgens nauwelijks op gang.
    De term ‘lekker lang licht’ hangt me al 42 jaar, mijlenver, de keel uit. Voor de ‘change of time’ zat ik op zwoele zomeravonden ook gezellig buiten, maar dan echt gezellig. Lekker schemeren, kaarsje aan, houtvuurtje aan….
    Ik ben ervan overtuigd dat je pas een mening kunt hebben als je beide periodes, lang genoeg hebt meegemaakt en dat heb ik. Mijn voorkeur, als ik die al mag uitspreken, gaat uit naar standaardtijd, maar dat zal inmiddels wel duidelijk zijn.
    Echter, nu spreekt de politica in mij even, om een andere tijd te gaan gebruiken dan de landen direct om ons heen en dan uiteraard m.u.v. van GB want zij zitten nu eenmaal in een andere tijdzone dan dat wij doen, is economisch gezien niet handig.
    Nederland is een handelsland en een uur tijdsverschil met de voor ons belangrijke (buur)landen kost ons, als land en dus als belastingbetaler, veel geld. Ik kan me dus heel goed voorstellen dat Nederland ervoor kiest om Duitsland te volgen, of ik het er dan mee eens ben weet ik nog niet, maar begrijpen doe ik het wel.
    Kort en goed, ik als persoon ben helemaal voor standaardtijd, ik als politica en in economisch belang denkend, vind dat we Duitsland moeten volgen. Ik kan alleen maar hopen dat onze buren verstandig zijn en met hun hoofd denken en niet in termen van ‘gezellig lange zomeravonden’ :-)

  • Kitty

    ik heb nooit kunnen wennen aan die “zomertijd” dus wat mij betreft mag het terug zoals het vroeger was voordat dat ingesteld werd. Tegen de tijd dat ik eindelijk aan die “zomertijd” begin te wennen wordt de klok weer verzet hihihihih

  • Loes

    Wow, dank je wel voor dit verhelderend verhaal. Geloof dat ik nu toch maar voor wintertijd kies ipv zomertijd.

  • Alex

    Zomertijd…
    Ik voel me zoveel beter met de zomertijd…
    Als je in de winter al met de wintertijd in het donker naar je werk gaat, zal dat ook niks uitmaken, als het dan zomertijd zou blijven..
    S’avonds is het wel langer licht..
    Dus ipv 15.30 zal het 16.30 pas donker worden..
    Zomertijd voeld lekkerder, en ik word per instand al moe, in de 1ste paar dagen, van de wintertijd..
    Dus graag….. “De zomertijd”

    • Janneke

      Moe kan kloppen omdat we zeven maanden per jaar leven in de verkeerde tijdzone, waardoor, zoals in bovenstaand verhaal, cortisol en melatonine ontregeld raken. Door Oost-Europese tijd aan te houden worden mensen wat gejaagder, drukker en uitbundiger en slaap je minder, wat een licht-euforisch gevoel kan ontstaan; niet te verwarren met vrolijk. Nogal wiedes dat je lichaam daar aan het eind van de zomertijdrit van moet bijkomen.

    • Hello winter

      Artikel niet gelezen?

  • Jessica

    Wat houd ik van de zomertijd!
    Ja, vanwege dat langere licht in de avond. Daar geniet ik enorm van. Niet vanwege de cocktails, die drink ik namelijk niet en ik zit in de zomer ook niet iedere avond op een terras. Het daaraan koppelen vind ik wat kort door de bocht. Voor mij zit het hem echt in het effect op mijn energieniveau.

    Eind augustus merk ik al het verschil, dat het eerder donker wordt ‘s avonds. Bij het hele jaar wintertijd (standaardtijd) zou het eind augustus nog eerder donker zijn. Dat zou betekenen dat ik in oktober al last krijg van winterdepressie in plaats van eind november. Dat is niet iets waar ik naar uitkijk.

    Kortom, voor mij persoonlijk zou standaardtijd waarschijnlijk geen prettig effect hebben.

    En, bij standaardtijd, starten de vogels in de zomer al om 03.30uur met zingen. Nu we de klok vooruit zetten is dat rond 04.30 uur pas. Dat vind ik fijn, niet vanwege de vogels, maar vanwege het feit dat het niet zo heel idioot vroeg licht wordt.

    Aan de andere kant is het ook niet handig als het in de winter pas om 09.45 uur licht is. Tenzij we pas om 10.00 uur op ons werk hoeven te zijn natuurlijk.

    Er zitten dus veel meer kanten aan dit vraagstuk.

    Volgens mij gaat het allemaal meer om het systeem waarin we leven. In de winter moeten we op dezelfde tijd starten met werken als in de zomer, terwijl het in de winter nog donker is wanneer je naar je werk gaat. Daar zouden we iets mee moeten doen. Weer meer leven en werken volgens het ritme van de seizoenen.

    Dan komt het allemaal goed en maakt het niet uit hoe we de klok instellen.

    • Sonja

      Helemaal eens met Jessica, of we nou winter of zomertijd kiezen, het is volgens mij niet natuurlijk om iedere dag om dezelfde tijd te gaan slapen en wakker te worden. We zouden op de één of andere manier wat meer moeten gaan leven volgens het ritme van de seizoenen. In de zomer lekker vroeg op en in de winter wat langer slapen…

  • Sandra

    De beste tijd is Caribische tijd! ‘s Ochtends vroeg licht, ‘s avonds vroeg donker….Duszzzz…..doe mij die wintertijd maar, die gooit mijn klok t minst omver!

  • Janneke

    Ik heb erg moeite met de zomertijd. Voel me gejaagder. Voel me bij het ingaan van de wintertijd op slag rustiger en dan het gevoel dat ik even moet bijkomen van die lange jetlag. Een van de dingen is de etenstijden. Een eetstoornis gehad en blijft nog gevoelig. Ongeveer hetzelfde tijdstip eten is het beste.
    Eerder dacht ik dat wintertijd het prettigst zou zijn maar nu ik er meer mee bezig ben, denk ik dat West-Europese tijd prettiger zou zijn. Ja, het zal raar zijn als het vroeger op de dag licht is maar is het niet nog raarder om vroeger op te staan? Misschien moeten we eens wat meer teruggaan naar de natuur, zorgen voor een andere opvatting over werken en niet meer de hele avond voor de buis. Zelf de tv een paar jaar geleden de deur uit gedaan, inclusief tv-meubel.

  • Immo

    kunnen we er niet tussenin gaan zitten? komende winter de klok een half uur terug en klaar.

  • Lettie Uiterwijk

    Ik ben voor wintertijd of ,nog beter GMT. Elke keer als de tijden wisselen zit ik in een soort Jetlag . Mijn tijd oriëntatie die over het algemeen goed is ,raakt in de war. Langer licht, leuk maar lekker slapen en met de kippen wakker worden aangenamer.
    Ik woon in Zuid Frankrijk waar je meer aan een lange ochtend hebt dan een lange avond…

  • Mariejose

    Duidelijk verhaal Juglen. We houden het op wintertijd. Heb het altijd al raar gevonden dat mensen vrolijk vertelden dat ze een uur meer hadden!!! Nee de tijd is verschoven. Er komt geen uur bij. Ook nu zal het nog wel even uitleg vergen om het door te laten dringen. Je pakt namelijk niets af en daar is men bang voor.

    • De Groene Vrouw

      Juglen zit op een andere site hoor 😉

  • Jolan Rohde

    Ik ben voor GMT.
    Eventueel wintertijd.

    Geen half jaarlijkse jetlag meer! Yeah!
    En op tijd kunnen slapen in de zomer! Yeah!
    Bovendien is buiten zitten met een (citronella) kaarsje ook heel gezellig, al dan niet met cocktail 🍹

  • Frederik

    Het lijkt mij beter om voor de Greenwich tijd te gaan.
    Misschien komen we dan als een soort synthese op de Wintertijd uit.
    En wat betreft die borrelende lieden, die borrelen maar lekker verder in hun on-bewuste levensstijl.

  • Diane

    Liever de wintertijd.
    De gepensioneerden zitten in putje winter tot 9u45 in het donker.
    Nog meer depressies!!
    Kinderen willen niet gaan slapen zolang het licht is.
    In de zomer duurt het uren voor het lekker warm is.

  • Madeleine

    Wintertijd voelt ook veel natuurlijker voor mij. Bedankt voor de verheldering!

  • Jaap posthumus

    Altijd wintertijd graag. Als boerenzoon en dicht bij de natuur klopt zomertijd voor natuur en dieren gewoon niet. En, voor mensen evenmin.

    Dank je wel voor de uitleg in dit artikel, blij mee en ga ik proberen te delen!

  • Ingeborg Breuers

    Wintertijd altijd …

  • Yvonne

    Absoluut wintertijd! Anders kom ik Veenendaal licht te kort in de winter. Niet goed voor mensen met depressie. En die zijn er nogal wat.

  • Wilma

    Wintertijd ❤💕.
    Een betere tijd voor het op tijd kunnen slapen. Belangrijk voor de kinderen die naar school moeten en mensen die werken.beter voor de rust en de gezondheid Voor jong en oud.

  • Helen Kuulkers

    Ik ben het helemaal met jou eens.

    Hartelijke groet van Helen.

  • Tamara

    Goed informatief artikel..had werkelijk geen idee wat beter te kiezen..

    Jammer alleen van de negatieve draai over t soort mensen wat voorstander zou zijn voor de zomertijd..
    Benoem t anders..draai t positief en laat een ieder in hun eigen waarde.. 😉

    • Lia

      Ja, want dat doet de Groene Vrouw zelf ook echt. Als je er een andere mening op nahoudt, komt dat gewoon door een deficiëntie in je brein door het nuttigen van te veel cocktails. Hoe denigrerend!

      • De Groene Vrouw

        Dat is niet wat er staat, hè…

  • Laura

    Zeker wintertijd. Dat is namelijk gewoon DE TIJD. Opstaan volgende week wordt weer lastig. Alles weer snel snel omdat ik nog een uur achter loop. En dan savonds niet kunnen slapen omdat t je nog niet moe ben.

  • Jojo

    Zomertijd, of het zo houden, veel beter voor o.a sporten die veel in de avond uren gedaan worden en sporten is gezond.

    Met de wintertijd wordt het in de zomer al om 3 uur snachts licht

    De Duitsers gaan ook voor de zomertijd koezen. Lekker als je naar Duitsland gaat en de tijd moet verzetten, en wat denk je van de inwoners in de grensstreek die vaak naar Duitsland gaan?

    • De Groene Vrouw

      Sporten in de avonduren is helaas niet zo gezond. Je maakt dan extra cortisol aan ‘s avonds, terwijl dat juist van nature een moment is dat je laag in cortisol hoort te zitten zodat je in slaap kunt vallen. Omgekeerd evenredig maak je dan minder melatonine aan, en de volgende dag minder cortisol… En omdat onze buren (die grotendeels wel in de juiste tijdszone leven) ergens voor kiezen, moeten wij ons aanpassen naar een tijdszone die niet bij ons past? Ik zie dat niet zo…

    • Janneke

      Het probleem is juist dat we al veel teveel tegen de natuur ingaan; onder andere met lange werkdagen. Beter zou zijn een basiskomen, waardoor ieder zijn of haar taken heeft in de maatschappij, zonder te hoeven zwoegen en kilometers te hoeven afleggen, om in een betonnen bunker, onder tl-buizen, aan je bureaustoel gekleefd te zitten, met amper beweging. Dan zou je ook meer aan je dag hebben, meer beweging hebben en er meer voldoening in vinden en ‘s avonds voldaan en wel, bijtijds je bed in kruipen, waar je ook makkelijker de slaap kan vinden. Weg behoefte aan zomertijd.

  • Nathalie

    Is het niet een beetje overtrokken…? We gaan toch ook met vakantie? Al dan niet naar een andere tijdzone? Er werken mensen onregelmatige diensten, die worsen geacht hierin mee te draaien?
    We hebben het maar over 1 uurtje…. zelfs onze kinderen zijn met 2 dagen om! (En ja, ik werk ‘verplicht’ onregelmatige diensten, ja ik heb 3 kleine kinderen en ja… ook ik kan zeggen dat ik geniet van een vakantie buiten de deur.
    Maar ik leef juist op met die zomertijd!
    Geniet wat meer, ipv mopperen over dat ene uurtje…

    • De Groene Vrouw

      Maar je hebt het artikel wel gelezen, toch? Je ziet dat het niet gaat over ‘mopperen over een uurtje’, maar over fundamentele hormonale processen in ons lichaam? Met vakantie gaan naar een andere tijdszone is vrijwillig, maar permanent leven in een tijdszone die niet bij ons past helaas niet.

    • Ilse

      Hoi Nathalie,

      Ik heb zeker 12 jaar onregelmatige diensten gewerkt en heb daar lang op dezelfde manier in gestaan als jij. Dat is maar goed ook want als je er niet luchtig over kan denken wordt zo’n baan een stuk zwaarder opeens! En godzijdank bestaat er zoiets als onregelmatigheidstoeslag, een duwtje in de rug om het onregelmatige werk te blijven doen :)

      Maar. Sinds 2 jaar heb ik een andere functie en werk ik voor het eerst in mijn leven overdag. Ik heb nu een ritme (al ben ik nog altijd snel van mijn ritme af te brengen), en de heftige huidproblemen die ik jarenlang heb gehad hebben zich enorm gestabiliseerd. Het stoppen met onregelmatige diensten heeft hier een flinke bijdrage aan geleverd. Ik merk dit vooral omdat ik zo’n 2x per maand nog wel in de avond werk en dat merk ik dan 2 dagen daarna nog…

  • Inge

    Ja, ik heb graag de meest natuurlijke tijd! Ik ben geen avondmens. Ik word ‘s ochtends vroeg wakker, dus hoe eerder het licht wordt, hoe blijer ik daarmee ben.

  • Bert

    Gmt tijd voor mij. Niks meer te maken met die Duitse tijd en helemaal al niks met die stomme Zomertijd. Zijn we never nooit beter van geworden qua energie besparing.

  • Roelien

    Dank voor dit artikel. Ik zou er nog aan toe willen voegen dat je ook heel goed in de maneschijn op een terrasje kan zitten. 😃🍷
    Ik heb een half jaar geleden hier een artikel over geschreven. Hierin lees je onder meer dat de gevolgen voor Spanje en bepaalde gedeelten van Frankrijk nog weer erger zijn dan bij ons. Verder begrijp ik niet dat de VS prima met verschillende tijdszones kan leven, maar dat dit voor de EU een probleem zou zijn.
    https://www.linkedin.com/pulse/changing-times-europe-what-happen-roelien-reinders

  • Marleen

    Standaardtijd ❤️❤️❤️

  • Sjamaan Witte Uil

    in de winter wordt de dag korter, daalt de temperatuur vaak tot onder nul – de hele natuur valt in slaap en een persoon moet leven en werken op het ritme van de natuur. Het is geen elektriciteit om de dag te verlengen, maar om minder uren in de winter te werken dan in de zomer! Een persoon heeft meer uren nodig om uit te rusten in de winter dan in de zomer, omdat de dag korter is en er minder vitamine uit de zon komt. In de noordelijke landen is er nog steeds een zeer groot percentage zelfmoorden door psychische en fysieke vermoeidheid. In de winter moet een persoon meer slapen en uitrusten. De mens is de schepping van de natuur en is onlosmakelijk verbonden met de seizoenen, de zon en de maan!Niemand heeft het recht om de principes te breken, gearrangeerd door de natuur zelf!

  • Wijnanda

    De standaardtijd ben ik voor. Moet er niet aan denken ‘s winters om 9.45 pas licht. ‘s zomers erg warm, wat is er mis op zwoele avond met een drankje in het (schemer)donker te zitten. Word je vast beetje soezerig om goed in slaap te vallen. Voordat de zomertijd werd ingevoerd gebeurde dat regelmatig. Nu nooit meer. Of je moet heel laat naar bed gaan Ik herinner me dat ik het helemaal niet prettig vond toen de zomertijd werd ingevoerd, dus voor mij de standaardtijd, hoe eerder hoe liever.

  • Jan Helder

    Alstublieft alstublieft,wintertijd ik moet na het weekend weer weken wennen aan de zomertijd en ben altijd weer blij als de wintertijd begint..

  • Mascha

    Jeetje Nienke!
    Je hebt weer een goeie discussie op gang gebracht, getuige de hoeveelheid (heftige) reacties! 😉
    Yesss I love it!
    Ik ben ook al jaaren vóór de ‘oude tijd’.
    Een oud boertje vertelde me ooit dat ze op het platteland niet meededen aan “die zomertijd onzin” toen. Maar ja omdat hij toch naar school moest en ze het daar “in de stad” wél deden moest hij er toch deels aan geloven 😛
    Hij had dus de hele zomer te dealen met 2 verschillende tijden.
    Want die koeien die luisterde niet naar dat verschil!! ;P
    Ik ga ‘m delen op social media!!

  • Melané

    ‘Tis lullig om te zeggen maar: wij pensionado’ s doen al met de zon mee en dat werkt prima! Maar indachtig het ‘gezellige’ van uit-hun-ritme-gerukte kinderen en eindeloos-in-de-tuin-ouwehoerende cocktaildrinkers die de zomer kenmerken ben ik voor een typische Rutte-manouvre: laat stemmen en negeer en stel die standaard tijd maar in!

  • Natalie

    Ik ben blij toe. Dat ze er eindelijk achter
    Komen dat t geen nut heeft t verzetten van de klok. Mijn man en zoon hebben er beide last van
    Ik ben voor de wintertijd.
    T mag van mij nu al ingaan en niet pas in 2021

  • Anne

    Het lijkt me zo heerlijk als die klok niet steeds verschoven wordt, vooral van dat uur vooruit heb ik heel veel last #jetlag. Volgende week ga ik mijn overuren maar es opmaken en als dat goed bevalt dan neem ik voortaan elk jaar een week vrij als de klok vooruit gaat.

  • Fokje

    Ik wil best iets leuks schrijven! Biv dat ik in de zomertijd slechter slaap dan in de wintertijd! Dus: ik ben helemaal voor de wintertijd!!
    Jammet genoeg duurt het nog even voordat het zo ver is en hopelijk kiest Ned voor de wintertijd!

  • Gemma

    Wintertijd natuurlijk!

  • Anouk

    Helemaal mee eens: wintertijd!

  • Sjoerd63

    Als het hier bij permanente wintertijd iets voor 9 uur licht wordt dan wordt het bij permanente zomertijd iets voor 10 uur licht en niet om 9:45 uur zoals in het artikel wordt genoemd.

    • De Groene Vrouw

      En 9:45 is niet hetzelfde als ‘iets voor 10 uur’?

  • Bihi

    Ik vind winter tijd de best. Want in de zomertijd is dag licht te lang en mensen moeten toch op tijd slapen vooral kinderen.

  • Tol

    Meteen stoppen met de klok te verzetten

  • Geertje Oldenburger

    Wintertijd alsjeblieft!!!

  • Linda

    Als ik op moet staan voor mijn werk is het zowiezo nog aarde donker, (05.00!!) Dus gewoon constante zomertijd voor mij, graag!

  • Siouxie

    Als het om de ‘strijd’ winter- of zomertijd gaat, dan ben ik voor de ‘Standaardtijd’, wintertijd aanhouden dus.
    Veel gezonder voor mens en dier!!! :)

  • Lita

    De standaardtijd. Als je vroeg eruit wilt: ga je gang. Was vroeger ook zo. Niks mis mee

  • Wilma

    Helemáál mee eens.lekker wintertijd aanhouden,het beste voor mens én dier!!

  • Linda

    Voordat Arjen Lubach er een item aan besteedde vond ik mezelf nog onvoldoende geïnformeerd om er een beslissing over te nemen, hoewel ik de “echte tijd” wel logischer vond klinken, maar zijn argumenten en de jouwe zijn overtuigend genoeg: wintertijd dus.
    Maar ben allang blij als we van dat gerommel af zijn.
    En cocktails drink ik niet, wel een wijntje op zijn tijd, maar dat kan ook in het donker, lukt ‘s winters ook. 😄

  • Manon

    Al jaren voor permanente wintertijd.

  • Sonya

    Ik heb geen favoriete tijd. Maar ik hou wel van de zomer 😊
    En van dat wisselen hebben wij hier echt veel last. De kids totaal uit hun doen voor zeker 2 tot 4 wkn en ikzelf ook

    • De Groene Vrouw

      Iedereen houdt van de zomer. Maar dat heeft niets te maken met ‘zomer’tijd. Het blijft niet voor altijd zomer als we de tijd op Standaardtijd laten staan 😉

      • An

        Iedereen denkt aan “zomertijd” : als in warm, lekker lang buiten kunnen zitten…. Bull shit, dat doe je niet in december. Gewoon normale tijd, “wintertijd” dus….

    • Sjoerd63

      Dan is een reis naar een land met een andere tijdzone dus niet aan jullie besteed. Want dan heb je zo’n Omslag zelfs twee keer in korte tijd.

      • Janneke

        Bij een reis naar een andere tijdzone, Sjoerd, past je lichaam zich aan aan de plaatselijke tijd. Veel mensen kunnen dat redelijk aan; gevoeliger types zullen niet zo snel zo’n verre reis maken. Met Oost-Europese tijd kan je lichaam zich niet aanpassen, waardoor je een langdurige jetlag hebt en ontregeling van je cortisol en melatonine, zoals de Groene Vrouw beschrijft. En dat jaar in jaar uit en niemand ontkomt er aan.

  • Marianne

    Wintertijd, maar dat was het al voor jouw artikel. Precies om de redenen die je aangaf. Ik doe met je mee!!!

  • Mar

    Wintertijd absoluut.. ik baal altijd weer van die schemer sochtends als we straks de klok weer een uur vooruit gaan zetten. Ik krijg energie wanneer sochtends de zon sochtends in onze slaapkamer schijnt. Mooi helder uitgelegd in dit artikel 👏

    • Linda

      In de winter schemert het ook pas om 08.30 met de wintertijd..

  • Petra

    Met permanente wintertijd schemert het in de zomer al om drie uur. Vanmorgen werd ik tegen half vijf wakker, van de schemer. En als je bedenkt dat ik geen melatonine maak en mijn corisol levels ongeveer twaalf keer hoger zijn dan gemiddeld denk je dan eens in wat dat doet met mijn minimaal zes uur slaap om te functioneren. Juist zomers voor negen uur naar bed.
    Voor mij is het wisselen juist goed. Komende zaterdag duik ik om half elf in bed en zondag wordt ik pas om half zes wakker. Ik ben zondag een ietsje moe, dus ik wandel na de lunch een uurtje. En zondag duik ik weer om half elf in bed, en maandag wordt ik weer om half zes wakker. Minimaal ongemak voor een behoorlijke slaapverbetering.
    Mensen die er veel last van hebben kunnen er acht dagen over doen en kwartiertjes vroeger gaan slapen. Mijn ouders deden op donderdag een kwartier, op vrijdag een kwartier, op zaterdag een kwartier en op zondag een kwartier.
    Zolang mensen nog vliegen de wisseling lekker vasthouden. Want een jetlag van uren weerhoudt niemand…
    En als we een tijd vastzetten dan graag met Londen mee. En niet met OA Hongarije.
    Ik denk weleens dat we een halfuurtje moeten schuiven.

    En ja ik merk het eerste schemer ondanks een rolluik aan de buitenkant, een verduisteren rolgordijn en verduisterende gordijnen. Laat staan als ik ergens moet slapen met enkel van die lichte gordijnen.

    • De Groene Vrouw

      Maar tegen te vroeg ochtendgloren kun je doorgaans extra dichte gordijnen inzetten. Juist voor die melatonine-aanmaak is het belangrijk dat het ‘s avonds op tijd donker is.

      Daarbij: een jetlag is vrijwillig, maar landsbreed iedereen verplicht onderwerpen aan een mini-jetlag is gewoon niet aardig. Ook niet als het voor jou persoonlijk anders is dan voor 90% van de rest van Nederland…

      En inderdaad: mee met London is veel logischer dan mee met Hongarije. Dat staat er ook 😉

    • Sonya

      Ik heb aan 8 dgn een kwartiertje echt niet genoeg. En mn kinderen al evenmin. En 4 wkn lang gaan ze geen rekening mee houden. 😕 in zomer ben ik ook supervroeg wakker. Heerlijk dan is alles maar gedaan en toch ben ik niet zo moe als in de winter dan opstaan wanneer t donker is

    • Niek

      Volgens mij gaat de vergelijking met de jetlag niet helemaal op. Bij een jetlag verander je van tijdzone. Daarbij moet je biologische klok zich inderdaad ook aanpassen, maar dat doet het wel met een klok die overeenkomt met het licht en donker worden van de dag. Door de klok te verzetten moeten we niet alleen aan een andere klok wennen, maar komt die klok ook niet meer overeen met het dagritme.
      Vanwege mijn werk reis ik regelmatig. Van twee of drie uurtjes tijdverschil (Kenia, Brazilië) heb ik totaal geen last. Als het om 6 of 7 uur gaat (Indonesië) dan kost het een paar dagen voordat ik het niet meer merk. Van het uurtje klokverzetten (en dan vooral de klok vooruit zetten) heb ik twee weken last. Wanneer de klok terug gaat naar wintertijd voel ik me juist een week lang vitaler dan normaal.
      Ik ben een avondmens en wanneer ik in Brazilië ben, dan maak ik mee wat het betekent om “ten oosten van je tijdzone” te zitten. In Belo Horizonte waar ik vaak verblijf is de klok vergelijkbaar met wat ze bij ons zou zijn als we ons bij de Engelsen aansloten. Daar kan ik zonder problemen vroeg (6 uur) opstaan en slaap ik eveneens zonder problemen als ik om half elf naar bed ga. Dus uit eigen ervaring weet ik dat juist het verband tussen kloktijd en zontijd essentieel is.

    • Janneke

      Cortisol en melatonine zijn bij te sturen. Veel mensen hebben last van bijnieruitputting en tekorten aan voedingsstoffen, waardoor de boel van slag raakt. Heb zelf een natuurlijk middel voor mijn bijnieren. Omdat het hier de site van de Groene Vrouw is en het persoonlijk kan zijn wat iemand nodig is, noem ik liever geen middelen. Juist de normale tijd, die eigenlijk het dichtst bij GMT ligt, is het gezondst voor je bioritme; alleen door onze moderne manier van leven, is het raar om vroeg op te staan en naar bed te gaan dus noemen we het zomertijd. Echter hebben veel mensen niet in de gaten dat je daardoor juist gejaagder wordt. Veel mensen zijn erg druk in hun doen en laten; zeker wel door een optelsom van factoren maar zeker ook zomertijd.
      Bij een reis naar een andere tijdzone past je lichaam zich aan aan de plaatselijke tijd. Met de Oost-Europese tijd kan je lichaam zich niet aanpassen omdat je continu in een verkeerd ritme leeft. En dat jaar in jaar uit. Zelf ga ik niet op vakantie; laat staan naar een andere tijdzone.
      En je spreekt jezelf tegen, door Engelse tijd te prefereren.

  • Meidi

    Jamaar, wie zegt dat mijn lichaam er het beste bij vaart als de zon op z’n hoogst staat om 12 uur? Dan ben ik het liefst nog maar 2 uur lang wakker. Het midden van mijn dag is voor mij liefst rond een uur of 2 in de middag.

    Of is dit eigenlijk een andere discussie omdat ik het als avondmens een prima idee zou vinden om pas om half 10 op te staan überhaupt?

    • De Groene Vrouw

      Ja. De kans dat je eerder op wilt staan als het ‘s avonds eerder donker is, is namelijk ook aanwezig.

  • Arno Hacken

    Nou dan, een korte maar misschien niet zo’n leuke reaktie !
    Dit hele verhaal hierboven is de grootste misleidende kul ooit verzonnen !!
    2 x jaar wisselen is top en je maakt daarmee optimaal gebruik van het daglicht.

    succes

    • De Groene Vrouw

      Tjeempie. Heb je daar ook een onderbouwing voor, of is het je hoogstpersoonlijke mening die je even met veel bombarie moest spuien?

    • Truus

      Dat bedoel ik maar. Grootste onzin ooit. En piepen dat je er zo lang niet goed bij voelt dikke onzin. Op vakantie gaan met 6 uur vechil of zo dan hoor je ze niet. Nee want de kinderen vinden vakantie zo fijn

      • Janneke

        Op vakantie gaan naar een andere tijdzone geeft een tijdelijke ontregeling omdat je lichaam zich aanpast aan de plaatselijke tijd. Met Oost-Europese tijd kan je lichaam zich niet aanpassen omdat je er nooit aankomt. Een jetleg van een dik half jaar en dat élk jaar en niemand kan zich er aan onttrekken. Zelf ga ik nooit op vakantie; laat staan naar een andere tijdzone.

    • Sjoerd63

      Omdat?

  • Diane Knijnenburg

    We moeten de wintertijd aanhouden. Dat is het juiste ritme. Men roept maar wat zonder na te denken wat voor een gevolgen het heeft voor de samenleving en de gezondheid van de mens.

    • De Groene Vrouw

      Eh, maar dat staat er toch ook?

  • Ineke

    Helemaal mee eens, gewoon wintertijd en laat ze eerst eens van te voren bestuderen wat de echte impact is. Moet er toch niet aan denken dat als we zomertijd kiezen de kinderen ‘s-winters in het donker naar school moeten. Lijkt me niet echt veilig.
    Of doen we maar wat en zien wel waar we uitkomen, tegenwoordig gebeurt dat wel meer zoals bij de stint.

  • Jasper

    Tsja Nienke, ik vind het allebei zijn nadelen en voordelen hebben eigenlijk. Voordeel van de “zomertijd” in de winter is dat ik sneller geneigd ben om aan het eind van de dag, als het nog iets langer licht zou zijn, een groter rondje met de hond zou lopen als ik wat later thuis ben. Nadeel is inderdaad dat de cortisol productie ‘s morgens op zijn gat ligt. Ik zou geneigd zijn om iets sneller te kiezen voor de optie CET. En niet voor de cocktails dus. Misschien iedereen een wake up light in zijn/haar slaapkamer in de winter?

  • Joyce

    Prachtig! Ik zeg: laten we op GMT stemmen, dan is de wintertijd eventueel nog een mooi compromis.

  • Antoinette

    Wintertijd!!!!!!!!! Ik brul dit al jaren!!!! Die flauwekul met dat uur. De mens wil maar proberen de natuur te beïnvloeden. Dat is niet gezond. Je kunt in donker ook prima een cocktail drinken , wordt die cocktail ook iets gezonder van 😀😉

    • Margot

      Zijn cocktails in het donker ook niet veel gezelliger?

      • SIL

        Margot, precies! Zo met je eens. Ik wil ook weer eens een keer bij kaarslicht buiten zitten, maar ja, als het tegen 23:00 pas donker wordt haal ik dat niet!

        • L

          Je kan ook gaan buitenzitten in mei. M.a.w “first world problem”

          • PAUL

            IK BEN VOOR
            LENTETIJD … !